اسناد لانه جاسوسی آمریکا - دانشجویان مسلمان پیرو خط امام - الصفحة ٨٢٢ - اقتصاد و نفت
رشد اقتصادی و کاهش تولید نفت
تشنجات داخلی بین نوسازی و سنت گرایی و بین لیبرال سازی و خودکامگی
نقش ایران در خلیج فارس و ماوراء آن
جهت گرایی بین المللی و اتکاء به ایالات متحده
اقتصاد و نفت
اقتصاد و نفت
مشکل اساسی اقتصادی ایران این است که ظرفیت تولیدی نفت خام ایران به مرحله اوج خود نزدیک
می شود و به احتمال از اوایل دهه ١٩٨٠ به انحطاط آغاز خواهد کرد. در عین حال مبالغ بیشتر، بیشتری
لازم خواهد بود تا تنوع بخشیدن مداوم به اقتصاد را تأمین مالی کرده و حتی برنامه های کاهش یافته
نظامی و هسته ای را تحمل کند. فراتر از اینها هزینه های جدید قابل ملاحظه ای یقینا پیش خواهد آمد زیرا
حکومت در پی رفع تقاضاهای فزاینده مردم برای بهره وری اقتصاد است. ظرفیت تولیدی نفت خام ایران
ممکن است ٨/٦ میلیون بشکه در سال ١٩٧٨ است. ظرفیت قابل تحمل ممکن است در سال ١٩٨٠ به ٧
میلیون بشکه در روز برسد ولی بعد از آن روبه کاهش خواهد رفت و به احتمال قریب به یقین به ٦ میلیون
بشکه در روز خواهد رسید و شاید تا سال ١٩٨٥ به مقیاس قابل ملاحظه ای کمتر از آن باشد. نرخ کاهش
بستگی به موفقیت یک برنامه وسیع و پر خرج مبنی بر تزریق گاز دارد که قرار است برای حفظ فشار
مخازن به کار رود تا تولید نفت خام را در میدان های نفتی عمده تسهیل کند. ما معتقدیم که تمام حجم ٤٣
میلیارد بشکه ذخایر ایران را می توان به مرور زمان با قرار دادن وسیع دستگاههای نمک زدایی در
میدان های نفتی و در نتیجه یک برنامه وسیع حفاظت چاهها و تجهیزات بهره برداری کرد.
با استفاده از طریقه تزریق گاز طبیعی ١٧ میلیارد بشکه دیگر از ذخایر نفتی قابل بدست آوردن است
هر چند این امر مستلزم هزینه هنگفتی است. در حالی که تولید نفت رو به انحطاط می رود هر حکومت
ایران تحت فشار فزاینده افزایش قیمت های نفت قرار خواهد گرفت تا بتواند برنامه های جاری را تأمین
مالی کند و واردات فزاینده را بپوشاند. اگر تا سال ١٩٨٠ قیمت های نفت بالا نرود حساب جاری ایران در
آن سال دچار کسری خواهد بود در اوضاع و احوالی که قیمت های نفت به همان نرخ قیمت های وارداتی
ایران بالا رود و تولید نفت ایران به تدریج تا سال ١٩٨٥ به ٥/٥ میلیون بشکه در روز برسد حساب جاری
ایران در سال ١٩٨٢ دارای کسری قابل ملاحظه ای خواهد بود. از سوی دیگر اگر قیمت های واقعی نفت
سالیانه به طور متوسط تا چند سال دیگر ٥% بالا رود ایران شاید قادر باشد تا پایان سال ١٩٨٥ مازادی
برحساب جاری داشته باشد.
ذخایر رسمی ارز ایران به مبلغ ١٣ میلیارد دلار و دارایی های غیر ارزی آن به میزان ٦ میلیارد دلار به
ایران امکان خواهند داد تا وام گیرندگی ایران بنحو قابل ملاحظه ای افزایش یابد. معذالک ایران راه حل
آماده شده دیگری برای پرداخت های فزاینده خارجی خود در اواسط دهه ١٩٨٠ ندارد. تولید گاز طبیعی
(از ذخایر ٥٠٠ تا ٦٠٠ تریلیون فوت مکعبی ایران که بعد از اتحاد شوروی در درجه دوم قرار دارد) در چند
سال آینده بنحو قابل ملاحظه ای افزایش خواهد یافت ولی نخواهد توانست جای نفت را به عنوان یک
عامل کسب ارز خارجی بگیرد. یک برنامه فعال برای جلب سرمایه گذاری خارجی موفقیت های
محدودی داشته است ولی این برنامه دچار برهم خوردگی خواهد شد مگر اینکه ثبات سیاسی دوباره
برقرار شود.