اسناد لانه جاسوسی آمریکا - دانشجویان مسلمان پیرو خط امام - الصفحة ٣٤٦ - تغییر جهت برنامه خرید تسلیحات نظامی برای ارتش ایران
مذاکرات ایفا می کرد، خاطر نشان ساخت و علاوه بر آن این نقطه نظر مطرح شد که ایالات متحده می تواند
به طریقی معین نماید ایران چه نسبت از درآمدش را باید صرف جنگ افزار ارتش کند. در عین اینکه در
دوران اقامتش در آنجا هیچ تصمیم نهایی اتخاذ نشد ولی به نظر رسید که اختلاف بین واشنگتن و منطقه
کمتر شده بود.
در موقع بررسی سالیانه در ٢٥ مه سفارت هنوز ارقام قیمتهایی که می تواند به شاه بدهد در اختیار
نداشت، اما تمایل کلی از جانب ایالات متحده برای دادن یک اعتبار ٢٠٠ میلیون دلاری با نرخ متوسط
بهره بین ٥، ٦% به شاه، اظهار شد. سفیر با پافشاری و ذکر مقدار قابل ملاحظه ای از جزئیات، امتیازاتی را
که هنوز ایران را در خرید از آمریکا برخوردار می کند یادآور شد، امتیازاتی از قبیل اقلامی که هنوز مراحل
تولیدی را می گذرانند و استفاده از کمکهای که اگرچه کاهش یافته اند ولی هنوز متشابهند. و دیگر
اعطاییها، شاه این سؤال را مطرح کرد که آیا ممکن است اگر ایران قربانی یک اقدام نظامی ناصر بشود،
آمریکا تأمینات ایران را قطع کند، همین طور که درباره پاکستان چنین کرده بود. سفیر خاطر نشان کرد که
نمی توانست چنین تضمینی را بدهد. شاه پرسید که اگر او از منابع غیر آمریکایی هم بخواهد خرید کند چه
اثری بر ارسال لوازم از جانب ایالات متحده خواهد داشت؟ مطابق با دستورات به او گفته شد که چنین
خرید خارجی بر حجم اعتبارات ایالات متحده مؤثر خواهد بود. شاه علاقه مخصوص خود را به سیستم
کنترل و اعلام خطر هوایی بلوشارک و هواپیماهای اف ٤ ابراز داشت، اما آشکارتر درباره خواستهایش
در زمینه تجهیزات دفاع ضد هوایی ساکت تر بود (تهران١٩٥٩).
بخش اقتصادی بررسی سالیانه به سرعت انجام شد. سفیر غیر واقعی بودن بعضی تخمینها را گوشزد
کرد، تخمین هایی از قبیل ٥/١٧% افزایش درآمد نفت، کسری بودجه های پیش بینی شده نسبتا زیاد برای
سالهای آینده، افزایش نسبت خریدهای نظامی به ٧% درآمد تولید سالیانه، و هزینه کمرشکن خدمات وام
دهی. شاه تمام این نگرانیها را کنار گذاشت و درباره خط لوله گاز به اروپا و دیگر طرحهای قرضی صحبت
کرد و به سرعت به مسئله تمدید نظامی ثروتهای نفتی ایران بازگشت. در گزارش سفیر آمده است: «شاه
موافقت کرد که من خلاصه اطلاعات اقتصادی آژانس عمران بین المللی در آمریکا را به نظر نخست وزیر و
مقامات بالای اقتصادی برسانم، این موضوع را تحت تجدید نظر و مذاکره مداوم نگاه داریم» (تهران
١٩٥٤). بعد به عنوان تیری در تاریکی شاه صحبت را با اشاره به علاقه شوروی به فروش میگ به ایران
خاتمه داد. (جای دیگر قبلاً به طور غیر عمدی احتمال خرید تانکهای روسی را عنوان کرده بود). به زودی
بعد از آن جلسه شاه عازم یک سفر یک ماهه به رومانی، یوگسلاوی و مراکش شد. قبل از ترک کشور، وی
گفت اگر ایالات متحده نخواهد نیازهای او را تأمین کند، او اول به انگلیسیها، بعد به فرانسویها و اگر لازم
شود به روسها روی خواهد آورد. او اضافه نمود که امیدوار است در آن صورت هیچ ناراحتی در کار
نباشد.
٨ اوضاع به اوج ناامیدی می رسد: زمانی که ارقام قیمتها و اطلاعات مربوط به فراهم بودن اقلام
نظامی در اوائل ژوئن در دسترس قرار گرفت آنها شامل بعضی مطالب انفجارآمیز بودند. قیمت یک
اسکادران اف ٤ سی که هیأت پترسون ٣٢ میلیون دلار تخمین زده بود، ٥٠ میلیون دلار رسیده بود.
بلوشارک از ٨/٢٢ به ٣٢ میلیون دلار افزایش یافته بود، تانکهای شرایدن که بنا به تخمین پترسون ٥٢
میلیون دلار بود به ٣/٨٧ میلیون دلار رسیده بود. یک گردان هاواک به جای ٥/٣٠ میلیون، ٤٠ میلیون