معارف اسلامی - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ٢٥ - بورس به زبان ساده - ابراهیمی بیتا
بورس به زبان ساده
ابراهیمی بیتا
بخش پنجم
بازار بورس با تالارها و تابلوهايش، ويژگي و مزيت خاصي دارد که هيچ بازار ديگري در دنياي اقتصاد از آن برخوردار نيست. روي تابلوهاي موجود در تالارهاي بورس، اطلاعات تمامي معاملاتي که در بازار بورس انجام شده است به نمايش درميآيند و همه ميتوانند از شرايط سهام هر شرکت، نرخ و ميزان معاملات آن اطلاع پيدا کنند. همچنين اين اطلاعات در پايان هر روز براي انتشار به دفتر روزنامهها ارسال ميشوند تا خريداران و فروشندگان بدانند بازار از نظر قيمت و تعداد سهام قابل عرضه يا مورد تقاضا در چه وضعيتي است. اين شفافيت و روشني معاملات، ويژگيهاي منحصر به فرد بازار سهام است.
در تالار بورس چند تابلو وجود دارد: تابلوي بزرگي به رنگ قرمز که اطلاعات آن بدون تأخير است؛ يعني هر چه در آن لحظه خريد يا فروش شده، روي آن نشان داده ميشود. تابلوهاي ديگري به اندازهي تلويزيون روي ديوارها هستند که يا همان اطلاعات خريد و فروش تالار و يا اطلاعات تالارهاي ديگر را نمايش ميدهند، اما اين اطلاعات ممکن است با کمي تأخير نشان داده شود. از آنجايي که معامله در تالار بورس تا حد زيادي به زمان متکي است، بدون تأخير بودن اطلاعات امري مهم در اين بازار است.
اطلاعاتي که روي هر يک از تابلوهاي تالار بورس نمايش داده ميشوند، عبارتاند از: نام شرکت (نماد)، تعداد سهام مورد معامله، آخرين قيمت، تغيير قيمت، بالاترين و پايينترين قيمت. البته در برخي از تالارهاي بورس جهان، اطلاعات ديگري مثل آخرين قيمت پنج معاملهي قبل و قيمت سهام در آخرين معامله هم نشان داده ميشود. اين نمونهاي از اطلاعاتي است که روي تابلو نمايش داده ميشود:
نوع سهام (نماد) تعداد سهام مورد معامله بالاترين قيمت پايينترين قيمت آخرين قيمت تغيير (ريال)
فولاد خوزستان ٢٥٠٠ ١٦٢٣٥ ١٦١٢٤ ١٦٢٣٠ ٢٥٠
(فخاسح)
عموماً در ستون اول اين تابلوها، نام شرکتي که سهام آن معامله ميشود درج شده است؛ علاوه بر اين نام، کلمهاي به عنوان نماد شرکت نيز نوشته ميشود. نماد، کد شناسايي هر شرکت است که براي سهولت شناسايي و دستهبندي شرکت در بازار بورس استفاده ميشود. حرف اول نماد، نشانهي نوع صنعتي است که شرکت در آن فعاليت ميکند. براي مثال، نماد همهي شرکتهاي سيماني با حرف «س» و يا شرکتهاي گروه فلزات با حرف «ف» آغاز ميشوند. حروف بعدي نماد هم از حروف نام خود شرکت تشکيل ميشود. براي مثال نماد شرکت فولاد آلياژي ايران «فولاژ» است. تعداد سهام نشان ميدهد که در روز جاري، چند سهم از شرکت مورد نظر معامله شده است و بالاترين و پايينترين قيمت معاملات نيز بالاترين و پايينترين قيمتهاي معاملاتي همان روز را نشان ميدهند. ستون تغيير قيمت نيز به معاملهگران ميگويد که قيمت سهم در روز جاري با آخرين قيمت اين سهم در روز گذشته چهقدر تغيير داشته است. ممکن است ستوني به نام «تأثير بر شاخص» هم در تابلوهاي تالارها ببينيد که اين ستون ميزان تأثير معاملات سهام شرکت را بر شاخص کل معاملات نشان ميدهد.
کارگزاراني که در تالارها فعاليت ميکنند، از اطلاعات تابلوي بورس براي تعيين نرخهاي پيشنهاديشان يا آگاهي از زمان خريد و فروش استفاده ميکنند. در بورسهاي بزرگ، تعداد کارگزاران بسيار زياد است و گروههاي بزرگي با هم همکاري ميکنند. شما هم مطمئناً تصاوير يا صحنههايي از تالارهاي بورس ديدهايد که در آنها معاملهگران در حال فرياد کشيدن يا نشان دادن علائمي با دست به ديگران هستند. اين علايم چه معنايي دارند و چرا به وجود آمدهاند؟
علت اصلي پديد آمدن اين علايم، ازدحام معاملهگران در تالارهاي بورس بود. اين افراد که صدايشان در ازدحام جمعيت گم ميشد و حتي با فرياد کشيدن هم نميتوانستند با هم مکالمه کنند، براي ايجاد ارتباط با همکارانشان رفتار و حرکات مشخصي را تعيين و استفاده کردند. البته اين امر بيشتر در بورسهاي بزرگ دنيا مثل «والاستريت» يا «بورس نيويورک» ديده ميشد و بيشتر مربوط به زماني است که از ارتباطات کامپيوتري براي انجام معاملات استفاده نميشد؛ اما هنوز هم بسياري از معاملهگران ترجيح ميدهند که اين علايم را به کار ببرند و معتقدند که با استفاده از اين علايم، ميتوانند حالت معاملهگران ديگر را ببينند و از اين امر هم در انجام معاملاتشان استفاده کنند.
معاملهگران با علايم دست، به يکديگر تعداد سهام و نوع معامله را خبر ميدهند. آنها علايم خاصي براي خريد، فروش و تعداد سهام دارند. همچنين در بورس کالا، علايمي براي کالاهاي مختلف استفاده ميشود؛ به علاوه، اگر معامله براي آينده ثبت شود (معاملات آتي يا فيوچر) علايمي براي ماه انجام معامله (آوريل، مي، دسامبر و...) نيز وجود دارد. براي مثال کارگزار براي خريد، کف دستش را به طرف خود و براي فروش، کف دستش را به طرف شخص روبهرو ميگيرد. با انگشتان دست تعداد سهام را نشان ميدهد و براي نشان دادن هر صفر، يک بار دستش را مشت ميکند و به پيشاني ميچسباند. برخي از اين علايم در تصوير زير نشان داده شدهاند.
حالا ميتوانيم بگوييم که شما اطلاعات کافي دربارهي کليات بازار بورس را در اختيار داريد؛ ولي اگر بخواهيد به عنوان يک معاملهگر سهام وارد عمل بشويد، بايد اطلاعات دقيقتري داشته باشيد تا بدانيد که چه سهامي را در چه زماني بايد بخريد يا بفروشيد. مطالب شمارهي آيندهي ما به شما در کسب اين اطلاعات کمک خواهد کرد.