پرسش کلیدی این پژوهش، تنوع گونه‌های روایات تفسیری پیرامون آیات نازله در فضیلت امام حسین (علیه‌السلام) است. این پژوهش، مستند به روایات معتبر فریقین، توضیح و تبیین اقسام روش‌های تفسیری در زمینۀ آیات نازله در شأن امام حسین (علیه‌السلام) را رهیافتی مناسب جهت پاسخ به این پرسش می‌داند و نشان می‌دهد:

١. آیاتی از قرآن کریم، به سبب واقعه یا پیش‌آمدی در فضیلت اهل‌بیت (علیهم‌السلام) ، که امام حسین (علیه‌السلام) نیز از مصادیق اهل‌بیت (علیهم‌السلام) است، نازل شده‌اند. سبب نزول آیاتی از سورۀ «انسان» که به دلیل بخشش سه‌روزۀ طعام توسط اهل‌بیت (علیهم‌السلام) به مسکین، یتیم و اسیر نازل شده‌اند و هم‌چنین نزول آیۀ ٦١ سورۀ «آل‌عمران» را که در جریان درخواست مباهلۀ مسیحیان نجران با پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) و انصراف ایشان از مباهله با مشاهدۀ اهل‌بیت (علیهم‌السلام) نازل شده، می‌توان شاهد مثالی از روش تفسیری سبب نزول آیات برشمرد.

٢. با عنایت به سنت جری و تطبیق، و عدم انحصار آیات کلام وحی در زمانی خاص، و بنا بر روایات معتبر فریقین، آیاتی از قرآن کریم به امام حسین (علیه‌السلام) تطبیق یافته است. آیۀ پنجم سوره «قصص» که در آن توارث زمین برای مستضعفین مطرح شده، از این جمله است. طبق روایاتی صادره از ائمه اهل‌بیت (علیهم‌السلام) ، این آیه بر امام حسین (علیه‌السلام) جاری و مطابق است، ولی منحصر در ایشان نیست. هم‌چنین در آیۀ ٣٢ «أحزاب» نیز از مؤمنانی یاد شده که به عهد خود وفادار مانده‌اند و عده‌ای نیز در انتظار ایثار در راه خدا هستند. طبق روایات، این آیه بر امام حسین (علیه‌السلام) تطبیق یافته است. در آیۀ ٣٣ سوره «أحزاب» نیز، مظلومی که برای او حقّ قصاص قرار داده شده، امام حسین (علیه‌السلام) معرفی شده است؛ البته باید توجه داشت، این تفسیر منحصر در امام حسین (علیه‌السلام) نیست و هر مظلومی را شامل می‌شود.

٣. طبق روایات تفسیری فریقین، امام حسین (علیه‌السلام) مصداق برخی آیات قرآن کریم است؛ از جمله می‌توان حضرت را مصداق «اهل‌بیت» در آیۀ ٣٣ أحزاب (آیه تطهیر)، مصداق کلماتی که در آیۀ ٣٧ سوره بقره از آن‌ها یاد شده و به وسیله آن‌ها توبۀ حضرت آدم (علیه‌السلام) پذیرفته شد و هم‌چنین مصداق «ذی القربی» که مودّت و محبت ورزیدن به ایشان، اجر رسالت عنوان شده است، برشمرد.

٤. روش تفسیر قرآن به قرآن، به عنوان یکی از روش‌های کارآمدی تفسیری در آیات پیرامون فضایل امام حسین (علیه‌السلام) تجلی یافته است. بنا بر آیۀ ٧٩ سورۀ واقعه، دسترسی به قرآن جز برای «مطهرون» امکان‌پذیر نیست. در آیه ٣٣ سوره أحزاب، مصداق «مطهرون»، اهل‌بیت معرفی شده که بنا بر تفاسیر و روایات معتبر فریقین،