حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٠٤ - گونه شناسی روایات تفسیری در فضیلت امام حسین (علیهالسلام)

قندوزی در ینابیع‌ المودة نقل کرده‌اند.[٣٩١]

نمونۀ سوم: آیۀ بیست‌وسوم سورۀ شوری: «قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِلاَّ الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى‌ وَ مَنْ يَقْتَرِفْ حَسَنَةً نَزِدْ لَهُ فيها حُسْناً إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ شَكُور» که به «آیۀ مودت» مشهور است، دربارۀ وجوب محبت ورزیدن به خاندان عصمت (علیهم‌السلام) نازل شده است. در تفاسیر و روایات فریقین، مصداق نزدیکان پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) که مودّت ایشان اجر نبوت عنوان شده است، امام علی (علیه‌السلام) ، حضرت فاطمه (سلام‌الله‌علیها) ، امام حسن (علیه‌السلام) و امام حسین (علیه‌السلام) معرفی شده‌اند. برای مثال، در کتاب شواهد التنزیل ذیل آیۀ مودّت، ٢٢ روایت نقل شده که بیشتر آن‌ها دربارۀ اهل‌بیت (علیهم‌السلام) است؛ برای نمونه، حاکم حسکانی روایتی از امام حسین (علیه‌السلام) را در کتابش ذکر کرده که در آن آمده است: «هنگامی که معاویه به مروان بن حَکم، حُکم داد که دختر عبدالله بن جعفر را به عقد یزید دربیاورد و عبدالله ‌بن جعفر اختیار را به دست امام حسین (علیه‌السلام) داد، امام عقد دختر عبدالله را برای قاسم بن محمد بن جعفر خواند و در مسجد پیامبر ضمن خطبه‌ای فرمود: «إنّ القرابة الّتی عظّم الله حقّها و أمر برعایتها و أن سأل نبیّه الأجر له بالمودّه لاهلها قرابتنا اهل البیت»؛ قرابتی که خدا حقّ آنان را بزرگ شمرده و امر کرده است به رعایت آن و پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) مودّت ایشان را برای اجر خواسته است، قرابت ما اهل‌بیت است.»[٣٩٢] [٣٩٣]

٤. تفسیر قرآن به قرآن

تفسیر قرآن به قرآن، به این مفهوم است که قرآن را با قرآن معنا کنیم و معنای هر آیه را با یاری تدبّر در آیات متشابه به دست آوریم. در این روش، مفسر بیش از هر چیز از خود قرآن کمک می‌گیرد و مستندات قرآنی او در تفسیر، بیش از امور دیگر است.[٣٩٤] این روش تفسیر مورد تأیید و تأکید پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) و ائمّه‌ اطهار (علیهم‌السلام) بوده[٣٩٥] و احادیثی نیز از معصومان (علیهم‌السلام) در تأیید آن وارد شده است.[٣٩٦] گفتنی است، عده‌ای این روش را بهترین روش تفسیر قرآن[٣٩٧] و راه‌گشای مبهمات تفسیری دانسته‌اند.[٣٩٨]

[٣٩١] . مناقب الإمام علی بن ابی‌طالب(ع)، ص٦٣؛ ینابیع المودة، ص٩٧.

[٣٩٢] . شواهد التنزیل، ج٢، ص‌٢٠٨.

[٣٩٣] .♦ شواهد دیگر تفسیری و روایی فریقین مبنی بر اینکه مصداق «ذوی القربی» در آیه کریمه، اهل‌بیت عصمت و طهارتند، عبارتند از: تفسیر فرات کوفی، ص٣٨٨ـ٣٩٩؛ الکافی، ج١، ص٤١٣؛ روض الجنان، ج١٧، ص١٢٣؛ تفسیر کشاف، ج٤، ص٢٢١؛ جامع لأحکام القرآن، ج١٣، ص١٨ـ١٩؛ تفسیر کبیر، ج١٤، ص١٦٦ـ١٦٧؛ بحارالأنوار، ج٢٦، ص٢٥٢ و... .

[٣٩٤] . المیزان فی تفسیر القرآن، ج١، ص٤؛ روش‌شناسی تفسیر قرآن کریم، ص١١٩.

[٣٩٥] . المیزان فی تفسیر القرآن، ج١، ص١٥.

[٣٩٦] . نهج‌البلاغه، خطبه ١٣٣.

[٣٩٧] . البرهان فی تفسیر القرآن، ج١٦؛ تفسیر القرآن العظیم، ج١، ص٣٩؛ المیزان فی تفسیر القرآن، ج١، ص١١.

[٣٩٨] . الإتقان فی علوم القرآن، ج٢، ص٥٥٥.