جنگ نرم

جنگ نرم - عبدى، حسين - الصفحة ٣٥

پيامبر صلى الله عليه و آله، استهزاى ايشان، آزار و اذيت پيامبر صلى الله عليه و آله، تهديد كردن ياران رسول خدا صلى الله عليه و آله ايجاد محيط رعب و وحشت، فحاشى و هتك حرمت، تطميع پيامبر صلى الله عليه و آله، محاصره و تحريم اقتصادى و اجتماعى.

در قرآن كريم، آيات زيادى وجود دارد كه بيش‌تر آن‌ها ناظر به جنگ‌هاى صدر اسلام در عصر پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مى‌باشد. بخشى از اين آيات در مقام پاسخ گويى به جنگ روانى دشمن بوده و در صدد است كه آن‌ها را خنثى كند، بخش ديگرى از آيات، كه جنبه تعرضى دارد، مى‌خواهد روحيه طرف مقابل را تحت تاثير قرار داده، به تسليم وادارد؛ بخشى ديگر از آيات نيز در زمانى كه مسلمانان احساس ضعف و شكست مى‌كنند، درصدد تقويت روحيه آنان است.

با مطالعه سنت نيز مى‌توان روايات متعددى را در اين زمينه ذكر كرد.

از مهم‌ترين روايات در اين باب، رواياتى است كه حاكى از جواز به كار بردن خدعه در جنگ است: «الحرب خدعة».[١]

جنگ روانى از مصاديق بارز «خدعه» به معناى «مكر، حيله و فريب» است.[٢]

در فقه اسلامى، خدعه در جنگ جايز است. علامه حلى رحمهم الله در كتاب‌هاى تذكره و منتهى بر اين مطلب، ادعاى اجماع نموده است.[٣]

رواياتى كه علماى اسلام براى جواز خدعه در جنگ بدان استدلال نموده‌اند، گوياى جواز جنگ روانى است.

پيامبراكرم صلى الله عليه و آله با نقشى همه جانبه، كه در جنگ‌ها به كار گرفته بود، دگرگونى بزرگى در آيين نبردهاى جديد به وجود آورد. وى جنگ را به تمام جبهه‌ها كشاند و از هر سلاحى كه مى‌توانست بهره گرفت؛ هم چنان كه نبرد


[١] - محمدباقر مجلسى، بحارالانوار، ج ٣٢، ص ٦١٧، روايت ٤٨٣، باب ١٢

[٢] - قاموس المنجد، ماده خدع

[٣] - محمدحسن نجفى، جواهراللام، چاپ ٣، تهران، دارالكتاب الاسلاميه، ١٣٦٢، ج ٢١، ص ٨٠