احوال وآثار محمد بن جرير طبرى ( فارسي )
(١)
ديباچه
١ ص
(٢)
روش تحصيلى و زندگانى علمى و اخلاق و رفتار طبرى
١٠ ص
(٣)
آغاز دوران تحصيلى و چگونگى فرا گرفتن علوم و آداب
١١ ص
(٤)
فروتنى طبرى با مقام شامخى كه داشت و كوشش دائمى او در زياد كردن معلومات خود
١٤ ص
(٥)
مقام علمى و وسعت معلومات و اطلاعات طبرى
٢٤ ص
(٦)
طبرى در تمام علوم زمان خود دست داشت
٢٦ ص
(٧)
خوى و خلق شخصى و روش و رفتار اجتماعى طبرى
٢٨ ص
(٨)
شعر طبرى
٣٤ ص
(٩)
رعايت حفظ صحت و آداب غذا خوردن طبرى
٣٦ ص
(١٠)
مذهب و معتقدات محمد بن جرير طبرى
٣٧ ص
(١١)
نقل عقايد ديگران دربارهء مذهب و معتقدات طبرى
٤٠ ص
(١٢)
آغاز پيدايش تاريخ عمومى در ميان مسلمانان
٤٩ ص
(١٣)
ارزش تاريخ طبرى و چگونگى جمع آورى مطالب آن
٥١ ص
(١٤)
گفتار مورخان و دانشمندان دربارهء تاريخ طبرى
٥٤ ص
(١٥)
مروزان فرمانده ايرانى از جانب هرمز در يمن
٥٧ ص
(١٦)
وسعت كشور ايران در زمان خسرو پرويز و شكوه و جلال دربار او و سبب زوال سلطنتش
٥٩ ص
(١٧)
ذكر آن چيزها كه ملك پرويز را بود
٦٢ ص
(١٨)
« گريختن پرويز از مدائن »
٦٥ ص
(١٩)
تسلط حبشيان بر يمن و كمك خواستن مردم يمن از انوشيروان
٦٩ ص
(٢٠)
ورود سيف بن ذى يزن ببارگاه انوشيروان
٧٠ ص
(٢١)
راى زدن انوشيروان با مرزبانان و وزيران دربارهء كار يمن
٧١ ص
(٢٢)
پياده شدن لشكر ايرانى با فرمانده خود در خاك يمن
٧٢ ص
(٢٣)
كشته شدن پسر فرمانده ايرانى بدست حبشيان
٧٣ ص
(٢٤)
آغاز جنگ ايرانيان با حبشيان و دلاورى و فداكارى شگفتانگيز « وهرز » فرمانده ايرانى و پيروزى ايرانيان
٧٤ ص
(٢٥)
كشته شدن فرمانده حبشيان به تير فرمانده ايرانى
٧٥ ص
(٢٦)
2 - تفسير بزرگ طبرى و گفتار بزرگان دربارهء آن
٧٨ ص
(٢٧)
چگونگى تأليف تفسير بزرگ
٧٩ ص
(٢٨)
ترجمهء فارسى تفسير طبرى
٨٠ ص
(٢٩)
3 - كتاب اختلاف علماء الامصار فى احكام شرائع الاسلام ، مشهور به كتاب اختلاف الفقهاء
٨٢ ص
(٣٠)
4 - كتاب لطيف القول فى احكام شرائع الاسلام
٨٣ ص

احوال وآثار محمد بن جرير طبرى ( فارسي ) - شهابی، علی اکبر - الصفحة ٢٩ - خوى و خلق شخصى و روش و رفتار اجتماعى طبرى


بانچه علم و عقيده داشت عمل ميكرد . در اظهار عقايد دينى و علمى خود كمال صراحت لهجه و شجاعت داشت و بپيروى از دستور قرآن كريم : * ( لا يَخافُونَ لَوْمَةَ لائِمٍ ٥ : ٥٤ ) * ، در مقابل بيان حق و حقيقت از هيچگونه سرزنش و ملامتى ترس و واهمه نداشت چنانكه در داستان مباحثهء او با پيروان احمد بن حنبل اين حقيقت كاملا آشكار مىشود .
طبرى در امانتدارى و خلوص اعمال و صدق و صفاى نيت و پاكيزگى و طهارت نفس و حسن عقيدت از مردان كم نظير بود . بهترين گواه و شاهد اين معنى كتابى است كه وى در « آداب نفوس » تأليف كرده است . كتاب مذكور به خوبى مرتبهء ديندارى و پاكيزگى اخلاق او را نشان ميدهد . طبرى با آنكه بيشتر اوقات خود را مصروف كارهاى علمى از تأليف و تصنيف و املاء احاديث و مباحثه و تدريس ميكرد ، از بجا آوردن اعمال مذهبى و عبادات روحانى اندكى غفلت نميورزيد . گفته‌اند : در هر شب ربعى از قرآن و گاهى مقدار بسيار قرائت ميكرد .
شكى نيست كه تمسك باعمال روحانى و عبادات مذهبى كه از روى بصيرت و فهم باشد براى خردمندان و دانشجويان و دانشمندان بهترين راهى است براى رسيدن بحقائق و درك مشكلات و معضلات علمى و پاك شدن نفس از آلودگيها و پليديها و ارتقاء آن بعوالم ملكوتى و نيل بمقامات عاليهء انسانى .
بزرگان علم و ادب كسانى بوده‌اند كه در تكميل و تهذيب قواى نفسانى و پرورش فكر و ذوق از راه عبادات بىريا و خالص و خشوع و خضوع در مقابل ذات واجب الوجود ، اقدام كرده‌اند . در شرح حال بزرگترين فيلسوف و دانشمند اسلامى ، شيخ الرئيس ابو على سينا ، نوشته‌اند كه در مواقع برخورد بمسائل غامض و لا ينحل فلسفه ، نخست تن خود را از آلودگيهاى ظاهرى پاك ميكرد ، خود را شست و شو ميداد و وضو ميگرفت و آنگاه براى تصفيهء روح با كمال خلوص و عجز روى بدرگاه آفرينندهء جهان مىآورد و به نماز مىايستاد و ازين راه آئينه فكر و خرد را از گرد و غبار و آلايشهاى طبيعى صيقلى ميكرد و صفا و جلا ميداد ، پس از آن بفهم و درك قضايا و مسائل علمى و فلسفى - كه در ابتدا لا ينحل مينمود - توفيق مىيافت .