احوال وآثار محمد بن جرير طبرى ( فارسي )
(١)
ديباچه
١ ص
(٢)
روش تحصيلى و زندگانى علمى و اخلاق و رفتار طبرى
١٠ ص
(٣)
آغاز دوران تحصيلى و چگونگى فرا گرفتن علوم و آداب
١١ ص
(٤)
فروتنى طبرى با مقام شامخى كه داشت و كوشش دائمى او در زياد كردن معلومات خود
١٤ ص
(٥)
مقام علمى و وسعت معلومات و اطلاعات طبرى
٢٤ ص
(٦)
طبرى در تمام علوم زمان خود دست داشت
٢٦ ص
(٧)
خوى و خلق شخصى و روش و رفتار اجتماعى طبرى
٢٨ ص
(٨)
شعر طبرى
٣٤ ص
(٩)
رعايت حفظ صحت و آداب غذا خوردن طبرى
٣٦ ص
(١٠)
مذهب و معتقدات محمد بن جرير طبرى
٣٧ ص
(١١)
نقل عقايد ديگران دربارهء مذهب و معتقدات طبرى
٤٠ ص
(١٢)
آغاز پيدايش تاريخ عمومى در ميان مسلمانان
٤٩ ص
(١٣)
ارزش تاريخ طبرى و چگونگى جمع آورى مطالب آن
٥١ ص
(١٤)
گفتار مورخان و دانشمندان دربارهء تاريخ طبرى
٥٤ ص
(١٥)
مروزان فرمانده ايرانى از جانب هرمز در يمن
٥٧ ص
(١٦)
وسعت كشور ايران در زمان خسرو پرويز و شكوه و جلال دربار او و سبب زوال سلطنتش
٥٩ ص
(١٧)
ذكر آن چيزها كه ملك پرويز را بود
٦٢ ص
(١٨)
« گريختن پرويز از مدائن »
٦٥ ص
(١٩)
تسلط حبشيان بر يمن و كمك خواستن مردم يمن از انوشيروان
٦٩ ص
(٢٠)
ورود سيف بن ذى يزن ببارگاه انوشيروان
٧٠ ص
(٢١)
راى زدن انوشيروان با مرزبانان و وزيران دربارهء كار يمن
٧١ ص
(٢٢)
پياده شدن لشكر ايرانى با فرمانده خود در خاك يمن
٧٢ ص
(٢٣)
كشته شدن پسر فرمانده ايرانى بدست حبشيان
٧٣ ص
(٢٤)
آغاز جنگ ايرانيان با حبشيان و دلاورى و فداكارى شگفتانگيز « وهرز » فرمانده ايرانى و پيروزى ايرانيان
٧٤ ص
(٢٥)
كشته شدن فرمانده حبشيان به تير فرمانده ايرانى
٧٥ ص
(٢٦)
2 - تفسير بزرگ طبرى و گفتار بزرگان دربارهء آن
٧٨ ص
(٢٧)
چگونگى تأليف تفسير بزرگ
٧٩ ص
(٢٨)
ترجمهء فارسى تفسير طبرى
٨٠ ص
(٢٩)
3 - كتاب اختلاف علماء الامصار فى احكام شرائع الاسلام ، مشهور به كتاب اختلاف الفقهاء
٨٢ ص
(٣٠)
4 - كتاب لطيف القول فى احكام شرائع الاسلام
٨٣ ص

احوال وآثار محمد بن جرير طبرى ( فارسي ) - شهابی، علی اکبر - الصفحة ٨٨


اينك بتوفيق خداى توانا اين رسالهء مختصر را در اين جا ختم ميكنيم و در پايان آن برخى از مراثى را كه شعرا و فضلا دربارهء مرگ ابو جعفر طبرى گفته‌اند و معرف مقام شامخ علمى او مىباشد ، مىآوريم . [١] ابن اعرابى :
< شعر > حدث مفظع و خطب جليل دق عن مثله اصطبار الصبور قام ناعى العلوم اجمع لمّا قام ناعى محمد بن جرير كتبه انجم لها زاهرات موذنات رسومها بالدثور يا ابا جعفر مضيت حميدا غير وانٍ فى الجّد و التشمير < / شعر > . . .
محمد بن رومى < شعر > كان بحراً من العلوم فلمّا فاض بالنفس غاض بحر معين من له بعده اذا هولا هو مثله غيره عليه امين < / شعر > دربارهء آرامگاه طبرى ازين پيش گفته شد كه در بغداد در خانهء خودش به خاك سپرده شد ولى ابن خلكان مؤلف كتاب نفيس وفيات الاعيان در كتاب مذكور نوشته است كه : در مصر قبرى ديدم كه مورد احترام مردم است و به زيارت آن ميروند و بر روى سنگ قبر نوشته شده است كه : « اين قبر ابن جرير طبرى است » و مردم ميگويند كه اين ابن جرير همان صاحب تاريخ مشهور است .
پس از ذكر اين قسمت خود ابن خلكان مينويسد كه اين عقيدهء مردم مصر صحيح نيست زيرا قبر ابن جرير در بغداد است .
چنانكه در آغاز اين رساله نيز اشاره شد مأخذ عمدهء نويسندهء اين رساله در گردآورى مطالب آن ، كتاب معجم الادباء ياقوت حموى بوده است و ياقوت نيز چنانكه خودش تصريح كرده است مأخذش دو كتاب نفيس و معتبر بوده است . يكى



[١] نقل از مقدمهء جزء اول تفسير طبرى چاپ مصر . )