احوال وآثار محمد بن جرير طبرى ( فارسي )
(١)
ديباچه
١ ص
(٢)
روش تحصيلى و زندگانى علمى و اخلاق و رفتار طبرى
١٠ ص
(٣)
آغاز دوران تحصيلى و چگونگى فرا گرفتن علوم و آداب
١١ ص
(٤)
فروتنى طبرى با مقام شامخى كه داشت و كوشش دائمى او در زياد كردن معلومات خود
١٤ ص
(٥)
مقام علمى و وسعت معلومات و اطلاعات طبرى
٢٤ ص
(٦)
طبرى در تمام علوم زمان خود دست داشت
٢٦ ص
(٧)
خوى و خلق شخصى و روش و رفتار اجتماعى طبرى
٢٨ ص
(٨)
شعر طبرى
٣٤ ص
(٩)
رعايت حفظ صحت و آداب غذا خوردن طبرى
٣٦ ص
(١٠)
مذهب و معتقدات محمد بن جرير طبرى
٣٧ ص
(١١)
نقل عقايد ديگران دربارهء مذهب و معتقدات طبرى
٤٠ ص
(١٢)
آغاز پيدايش تاريخ عمومى در ميان مسلمانان
٤٩ ص
(١٣)
ارزش تاريخ طبرى و چگونگى جمع آورى مطالب آن
٥١ ص
(١٤)
گفتار مورخان و دانشمندان دربارهء تاريخ طبرى
٥٤ ص
(١٥)
مروزان فرمانده ايرانى از جانب هرمز در يمن
٥٧ ص
(١٦)
وسعت كشور ايران در زمان خسرو پرويز و شكوه و جلال دربار او و سبب زوال سلطنتش
٥٩ ص
(١٧)
ذكر آن چيزها كه ملك پرويز را بود
٦٢ ص
(١٨)
« گريختن پرويز از مدائن »
٦٥ ص
(١٩)
تسلط حبشيان بر يمن و كمك خواستن مردم يمن از انوشيروان
٦٩ ص
(٢٠)
ورود سيف بن ذى يزن ببارگاه انوشيروان
٧٠ ص
(٢١)
راى زدن انوشيروان با مرزبانان و وزيران دربارهء كار يمن
٧١ ص
(٢٢)
پياده شدن لشكر ايرانى با فرمانده خود در خاك يمن
٧٢ ص
(٢٣)
كشته شدن پسر فرمانده ايرانى بدست حبشيان
٧٣ ص
(٢٤)
آغاز جنگ ايرانيان با حبشيان و دلاورى و فداكارى شگفتانگيز « وهرز » فرمانده ايرانى و پيروزى ايرانيان
٧٤ ص
(٢٥)
كشته شدن فرمانده حبشيان به تير فرمانده ايرانى
٧٥ ص
(٢٦)
2 - تفسير بزرگ طبرى و گفتار بزرگان دربارهء آن
٧٨ ص
(٢٧)
چگونگى تأليف تفسير بزرگ
٧٩ ص
(٢٨)
ترجمهء فارسى تفسير طبرى
٨٠ ص
(٢٩)
3 - كتاب اختلاف علماء الامصار فى احكام شرائع الاسلام ، مشهور به كتاب اختلاف الفقهاء
٨٢ ص
(٣٠)
4 - كتاب لطيف القول فى احكام شرائع الاسلام
٨٣ ص

احوال وآثار محمد بن جرير طبرى ( فارسي ) - شهابی، علی اکبر - الصفحة ٢٦ - طبرى در تمام علوم زمان خود دست داشت


طبرى در تمام علوم زمان خود دست داشت چنانكه اشاره شد طبرى در اغلب علوم متداول عصر خود از : حديث ، فقه ، تفسير ، تاريخ ، قرائت قرآن ، نحو ، لغت ، عروض ، شعر ، حساب ، هندسه ، جبر و مقابله ، منطق ، جدل ، طب مهارت و تبحر داشت و از استادان محسوب ميشد .
نكتهء قابل توجه آنست كه طبرى در بيشتر علوم مذكوره تأليفات نفيس دارد و هر يك از مؤلفات او در قسمت خود از جهت استحكام و صحت مطالب كم نظير مىباشد . طبرى با اينكه يك تن فقيه و محدث و آشنا بعلوم قرآن و قراآت مختلف آن بود ، در عين حال از علم طب نيز بهرهء وافى و اطلاع كافى داشت و اينگونه وسعت اطلاعات و تخصص و تبحر در علوم گوناگون براى كمتر كسى از دانشمندان اسلامى بلكه از مردم جهان اتفاق افتاده است .
دربارهء تبحر و تخصص طبرى در يكى يكى از علوم مختلفى كه فرا گرفته بود چنين نوشته‌اند :
« طبرى مانند يك تن عالم بعلوم قرآن بود و چنان مينمود كه از هيچ علمى بهره‌اى ندارد مگر از قرآن و چون يك تن محدث بود كه جز حديث علم ديگرى نميداند . و همچون فقيهى بود كه به غير از فقه از علوم ديگر آگاهى ندارد و مثل عالم نحوى بود كه بجز نحو چيز ديگرى نميشناسد ، و چون حسابدانى بود كه فقط علم رياضى و حساب ميداند . » بنابرين طبرى همچون ذو فنونى بود كه در هر يك از علوم و فنون مانند يك تن ذى فن تبحر و تخصص داشت چنانكه هر ذى فنى كه با وى در مباحثه و مناظره روبرو ميشد چنان گمان ميكرد كه طبرى فقط در همان علم و فن تخصص دارد . [١] در نتيجهء اين وسعت اطلاعات و تبحر در علوم گوناگون بود كه ابن خزيمه يكى از دانشمندان همعصر طبرى دربارهء او گفت : « بر روى سطح پهناور زمين مردى داناتر



[١] طبرى از جهت ذو فنونى و ذو فنى مصداق شعر نظامى بوده است : چو هر ذو فنونى بفرهنگ و هوش بسا يك فنان را كه ماليده گوش