احوال وآثار محمد بن جرير طبرى ( فارسي )
(١)
ديباچه
١ ص
(٢)
روش تحصيلى و زندگانى علمى و اخلاق و رفتار طبرى
١٠ ص
(٣)
آغاز دوران تحصيلى و چگونگى فرا گرفتن علوم و آداب
١١ ص
(٤)
فروتنى طبرى با مقام شامخى كه داشت و كوشش دائمى او در زياد كردن معلومات خود
١٤ ص
(٥)
مقام علمى و وسعت معلومات و اطلاعات طبرى
٢٤ ص
(٦)
طبرى در تمام علوم زمان خود دست داشت
٢٦ ص
(٧)
خوى و خلق شخصى و روش و رفتار اجتماعى طبرى
٢٨ ص
(٨)
شعر طبرى
٣٤ ص
(٩)
رعايت حفظ صحت و آداب غذا خوردن طبرى
٣٦ ص
(١٠)
مذهب و معتقدات محمد بن جرير طبرى
٣٧ ص
(١١)
نقل عقايد ديگران دربارهء مذهب و معتقدات طبرى
٤٠ ص
(١٢)
آغاز پيدايش تاريخ عمومى در ميان مسلمانان
٤٩ ص
(١٣)
ارزش تاريخ طبرى و چگونگى جمع آورى مطالب آن
٥١ ص
(١٤)
گفتار مورخان و دانشمندان دربارهء تاريخ طبرى
٥٤ ص
(١٥)
مروزان فرمانده ايرانى از جانب هرمز در يمن
٥٧ ص
(١٦)
وسعت كشور ايران در زمان خسرو پرويز و شكوه و جلال دربار او و سبب زوال سلطنتش
٥٩ ص
(١٧)
ذكر آن چيزها كه ملك پرويز را بود
٦٢ ص
(١٨)
« گريختن پرويز از مدائن »
٦٥ ص
(١٩)
تسلط حبشيان بر يمن و كمك خواستن مردم يمن از انوشيروان
٦٩ ص
(٢٠)
ورود سيف بن ذى يزن ببارگاه انوشيروان
٧٠ ص
(٢١)
راى زدن انوشيروان با مرزبانان و وزيران دربارهء كار يمن
٧١ ص
(٢٢)
پياده شدن لشكر ايرانى با فرمانده خود در خاك يمن
٧٢ ص
(٢٣)
كشته شدن پسر فرمانده ايرانى بدست حبشيان
٧٣ ص
(٢٤)
آغاز جنگ ايرانيان با حبشيان و دلاورى و فداكارى شگفتانگيز « وهرز » فرمانده ايرانى و پيروزى ايرانيان
٧٤ ص
(٢٥)
كشته شدن فرمانده حبشيان به تير فرمانده ايرانى
٧٥ ص
(٢٦)
2 - تفسير بزرگ طبرى و گفتار بزرگان دربارهء آن
٧٨ ص
(٢٧)
چگونگى تأليف تفسير بزرگ
٧٩ ص
(٢٨)
ترجمهء فارسى تفسير طبرى
٨٠ ص
(٢٩)
3 - كتاب اختلاف علماء الامصار فى احكام شرائع الاسلام ، مشهور به كتاب اختلاف الفقهاء
٨٢ ص
(٣٠)
4 - كتاب لطيف القول فى احكام شرائع الاسلام
٨٣ ص

احوال وآثار محمد بن جرير طبرى ( فارسي ) - شهابی، علی اکبر - الصفحة ٣١ - خوى و خلق شخصى و روش و رفتار اجتماعى طبرى


بآلايشهاى مادى و پليديهاى طبيعى باشد بمعقولات نزديكتر مىشود و براى درك آنها مهياتر ميگردد . و هر چند فرو رفتگيش در امور مادى زيادتر باشد و تن و قواى جسمانيش آلوده بناخوشيها و پليديهاى طبيعى و روح و عقلش آلوده بناخوشيهاى معنوى و هوى و هوس و آز و آلودگيهاى ديگر باشد از معقولات و امور معنوى دور تر مىافتد .
آن كس كه فراغ خاطر و صفاى روح و پاكيزگى جسم داشته باشد بدان مقام ميرسد كه حقايق بىپرده برو مكشوف و مشكلات و معضلات بىوساطت اسباب و علل مادى بوى اشراق و الهام ميشوند . در نتيجه آن فرد شاخص و يگانه‌اى كه صفاى روح و سلامت عقلش از همه بيشتر است يعنى مولاى متقيان و سرور پرهيزكاران حضرت على عليه السلام بدان درجه ميرسد كه ميگويد و حق ميگويد : * ( لو كشف الغطاء ما ازددت يقينا ) * ( اگر پرده‌هائى كه ميان ما و حقايق فاصله است از ميان برود بر علم و يقين من چيزى افزوده نخواهد شد ) .
بارى از موضوع دور نيفتيم ، اميد است از همين فشرده و خلاصه‌اى كه ذكر شد طالبان حقيقت و دانش را بهره و سودى حاصل گردد و راه رسيدن به مقصود و هم آهنگ كردن تن و روح خود را با علوم و فنون بر آنان آشكار و نمايان گردد .
اينك برگرديم بشرح حال و رفتار طبرى كه از همين راه بدان درجهء علمى و زهد و تقوى رسيد كه شمه‌اى از آن بيان و پارهء ديگر بيان مىشود .
عبد العزيز پسر محمد طبرى گفته است : « ابو جعفر ، ظاهرى ظريف و نظيف و باطنى پاكيزه و مصفى داشت . در معاشرت داراى خلق و خوئى نيكو بود و همواره از حال جميع اصحاب و معاشرانش جويا ميشد » در خوراك و پوشاك و رفتار و گفتار داراى ادب نيك و پسنديده بود . با همگى دوستان و يارانش با روئى گشاده و چهرهء متبسم سخن ميگفت و گاهى با نيكوترين وجهى با آنان به شوخى و مزاح ميپرداخت و لطائف و ظرائف ذوقى و ادبى ميگفت .
بسا اتفاق مىافتاد كه ميوه‌اى براى او هديه مىآوردند و او سخنان بسيار در بارهء آن ميوه ميگفت كه از هيچيك از مسائل علمى و فقهى خارج نبود . »