رساله جوديه - ابن سينا - الصفحة ٨ - در علاج چشم
و ميل تنها زرين [١] همين فايده كند و اگر مگس [٢] را خشك كنند و بسايند و با سرمه بچشم در كشند مژهها [٣] بروياند و روشنى افزايد- چون خون خرس [٤] در چشم كشند موى كه بر چشم زائيده [٥] باشد دفع كند- خون هدهد [٦] را در چشم كشند سفيدى چشم ببرد- زهره [٧] آدمى را در چشم كشند سفيدى كهنه را ببرد- چهل روز [٨] شير زن بچشم كودك كبود چشم كشند سياه چشم شود- چشم خرچنگ [٩] بر كسى بندند كه درد چشم داشته باشد در حال نيك شود.
هندى آن ذر ورات توتياى كرمانى است كه ريزه ريزه كرده در ظرف سفالى بر آتش گذارند و بر هم زنند تا محرق گردد و يا آنكه قطعه آن را بر اخگر گذارند تا بجوش آيد و از جوش بنشيند مانند زاج پس برداشته سائيده استعمال نمايند و چون كسى توتياى اخضر را خورده باشد و او را غثيان وقى و التهاب و وجع معده و امعاء و سوزش بول و براز و تمدد اعضاء و غيرها عارض شده باشد تدبير آن آنست كه اوراقى فرمايند و بخورانيدن امراق وسمه و شير تازه و دوشيده مكرر پس با لعبه و روغن بادام و آب گوشت چرب تغذيه فرمودن «صفحه ١٧٨- ١٧٩ مخزن الادويه چاپ بمبئى سال ١٢٧٣ هجرى قمرى». «تمام شد»
[١] - ميل زدن بچشم براى باز كردن مجراى دمعى در قديم استعمال ميگرديده بعلاوه عمل قدح در آب مرواريدCataracte نيز متداول بوده است- بنظر ميرسد در جمله «و ميل زرين در چشم نور چشم افزايد و ميل تنها زرين همين فايده كند» كلمه حذف شده باشد؟
اما آيا ميل زرين چنين خاصيت داشته باشد تا بحال كه ثابت نشده است؟
[٢] - از اين نوع درمانها در طب قديم بسيار متداول بوده و بعضى از آنها پس از تجربه و آزمايش معلوم شده است بىفايده و اثر نبوده است و اصولا مثل آن است كه پزشكان قديم عامدا در معالجات بيماريها بوسائلى كه بدست نيايد و يا بزحمت تحصيل گردد متشبث ميگرديدهاند و اين مطلب از خصائص طب آن دوران است كه درمان بزرگ جلو داده شود.
[٤] - از اين نوع درمانها در طب قديم بسيار متداول بوده و بعضى از آنها پس از تجربه و آزمايش معلوم شده است بىفايده و اثر نبوده است و اصولا مثل آن است كه پزشكان قديم عامدا در معالجات بيماريها بوسائلى كه بدست نيايد و يا بزحمت تحصيل گردد متشبث ميگرديدهاند و اين مطلب از خصائص طب آن دوران است كه درمان بزرگ جلو داده شود.
[٧] - از اين نوع درمانها در طب قديم بسيار متداول بوده و بعضى از آنها پس از تجربه و آزمايش معلوم شده است بىفايده و اثر نبوده است و اصولا مثل آن است كه پزشكان قديم عامدا در معالجات بيماريها بوسائلى كه بدست نيايد و يا بزحمت تحصيل گردد متشبث ميگرديدهاند و اين مطلب از خصائص طب آن دوران است كه درمان بزرگ جلو داده شود.
[٨] - از اين نوع درمانها در طب قديم بسيار متداول بوده و بعضى از آنها پس از تجربه و آزمايش معلوم شده است بىفايده و اثر نبوده است و اصولا مثل آن است كه پزشكان قديم عامدا در معالجات بيماريها بوسائلى كه بدست نيايد و يا بزحمت تحصيل گردد متشبث ميگرديدهاند و اين مطلب از خصائص طب آن دوران است كه درمان بزرگ جلو داده شود.
[٩] - از اين نوع درمانها در طب قديم بسيار متداول بوده و بعضى از آنها پس از تجربه و آزمايش معلوم شده است بىفايده و اثر نبوده است و اصولا مثل آن است كه پزشكان قديم عامدا در معالجات بيماريها بوسائلى كه بدست نيايد و يا بزحمت تحصيل گردد متشبث ميگرديدهاند و اين مطلب از خصائص طب آن دوران است كه درمان بزرگ جلو داده شود.
[٣] - مژههاLes cils des paupieres .
[٥] - بنظر ميرسد مقصود مژگان زائدCils Surnumeraires باشد.
[٦] - هدهد يا شانه بسر كه فرانسه آنHuppe است.