رساله جوديه - ابن سينا - الصفحة ١٤ - دفع خون شكم
دفع قولنج [١]
كلم جوشيده بسيار مفيد است و بر پوست گرگ نشستن [٢] و بر شكم بستن بغايت فايده دهد و سرگين موش در زير خود دود كند [٣] بهتر بود- اگر تخم ترب بآب شبت و عسل بخورد و قى كند بهق [٤] ده ساله را ببرد- و اگر پودنه با پياز بخورد و بيخ سپندان [٥] با مويز بكوبد و بخورد دفع كرم معده كند.
دفع خون شكم
شاهسپرم [٦] و تخم شبت بروغن بريان كرده هر روز يك مثقال از آن بخورد مفيد است- و اگر پنج مثقال كهربا [٧] با پنج مثقال صمغ [٨] عربى بكوبد همين عمل بكند- اگر مغز فندق بريان كند و با صمغ عربى برابر بكوبد و بعسل بياميزد بغايت مفيد است.
[١] - كلمه قولنج( Colique )مأخوذ از قولون( Colon )ميباشد. قولنج همان است كه بفرانسهColique گويند و در اصطلاح طب قديم جميع دردهائى بوده كه در قولون عارض ميشده است- قولنج كبدىC .Hepatique و قولنج كليوىC .Nephretique و ساير قولنجها و دردها در مواقع حركت و خروج سنگ و امثال آن نيز بنام قولنج مصطلح گرديده است.
[٢] - معلوم نيست اين تجربه شده است يا خير؟
[٣] - معلوم نيست اين تجربه شده است يا خير؟
[٤] - بهق يا بهك كه فرانسهMelas و نمشEphelide است- طبق گفته قدما بهق بر دو قسم است بهق سياه و بهق سفيد.
[٥] - بيخ سپندان يا ريشه اسپند (اسفند) كه عربى آن حرقل است.
[٦] - فارسى آن شاهسپرم يا نازبو يعنى سلطان الرّياحين- شاهسفرم و شاه اسفرم و شاه اسفرغم و شاه اسپرم و شاه اسپرم نيز آمده است فرانسه آنpetit basilic ياBasilic romain است.
[٧] - كهربا يا كاهربا كه فرانسه آنAmbre jaune ياSuccin است.
[٨] - فرانسه آنGomme arabique است.