رساله جوديه - ابن سينا - الصفحة ١٦ - دفع مار گزيده
بر آنجا طلا كند مفيد است.
در گشادن آواز
خايه مرغ نيمبرشت [١] بناشتا بخورد- و ديگر ريخته تن آهن [٢] فايده دهد- و سرفه را نيز مفيد است- و اگر آب ترب با آبكامه [٣] غرغره كند آواز و سرفه و معده و بلغم زائد را فايده دهد.
دفع مار گزيده
گوشت موش بر آنجا نهد در حال زهر بكشد و اگر ته سير بكوبند در آنجا نهند كه مرار [٤] گرفته شود- و چون برگ سداب و جوز [٥] با هم بخورد ترياقست [٦]- و اگر سپندان سرخ بخانه دود كند مارها بگريزند.
[١] - يعنى نيم برشته.
[٢] - بنظر ميرسد مقصود خرده و ريزه آهن باشد.
[٣] - صاحب مخزن الادويه گويد «آب كمه بسكون ثالث و ضمّ كاف و فتح ميم آبى است خاكسترى رنگ و بغايت گند و بدبو كه از شكم نوعى ماهى گيرند و در بحر چين و هرموز بهم ميرسد و بعربى آن را ماء الجمه خوانند ص ٥٨ كتاب مخزن الادويه چاپ بمبئى ١٢٧٣ هجرى قمرى» در جاهاى ديگر نيز از آبكامه اسم برده است- بعضى آبكامه را با كاف فارسى (آبگامه) ذكر كردهاند كه ميگويند يك نوع آبگوشت است.
[٤] - تلخى.
[٥] - گردو.
[٦] - ترياق ياElectuaire d'Andromaque ياTheriaque و ترياقات ترجمهاش بفرانسهAntidote است- ابن زهر اندلسى را كتابى بنام «كتاب الترياق» است كه ترجمه آنTheriaca است و بسال ١٥٥٢ ميلادى در ونيز چاپ شده است.
بموجب نوشته صاحب مخزن الادويه ترياق بر چند قسم است:
ترياق تركى- ترياق الحيّه- ترياق الروساق- ترياق فارسى و ترياق طبيعى (يا بادزهر)- ترياق جبلى.
امّا در عبارت متن رساله مقصود از ترياق ضد زهر است.