هست يا نه دو درم انگبين‌ [١] بخورد اگر شكم درد كند حامله باشد و اگر درد نكند نباشد- اگر از جراحتى خون باز نايستد خون گاو [٢] بر آنجا نهد يا كشنيز را بر آنجا نهد خون بازايستد.

باب هشتم‌

دفع درد پشت‌

روغن جوژه‌ [٣] بط [٤] و ماكيان‌ [٥] و قارولادان‌ [٦] اين روغنها را بآتش نرم بهم بياميزد و در شيشه كند و بوقت درد پشت بر آتش كند و بمالد و گرم كند كه در حال نيك شود.

در آبستنى زنان اگر بوقت مجامعت مرد پاره قطران‌ [٧] بذكر در مالد و با آن‌

[١] - عسل.

[٢] - اين مطلب چندان بعيد بنظر نمى‌رسد.

[٣] - يا جوجه بط.

[٤] - مرغابى.

[٥] - مرغ خانگى.

[٦] - در فرهنگ ضميمه مخزن الادويه بنام قاراء قوالون آمده و طبق گفته صاحب مخزن الادويه همان قر نقل يا ميخك است.

[٧] - قطران- فرانسه آن‌goudron و لاتين آن‌pixliquida است- زفت‌pixnigra است. طبق گفته صاحب مخزن الادويه زفت بر چهار قسم است:

زفت بحرى- زفت رومى- زفت الرطب- زفت يابس.

زفت بحرى همان قطران معدنى يا قير است.

زفت رومى بمانند زفت بحرى است.

زفت الرطب را از درخت صنوبر ميگيرند يعنى نباتى است.

زفت يابس مانند زفت الرطب است.

ابن سينا در مفردات قانون از اين ماده و از خواص ضد عفونى آن و استعمالش در بيماريهاى جلدى و براى دفع درد دندانهاى كرم خورده و همچنين بعنوان تنقيه ضد كرم صحبت ميفرمايد.