يك قدح آب ترب با يك سير عسل در حمام بخورد در حال استفراغ‌ [٥] آيد و معده پاك شود و تب سه‌ [٦] روز دفع كند- و هر كه را سرفه آيد و گلو سوزد و آب دهن زرد اندازد شكر سفيد [٧] و مويز [٨] منقى و هليله‌ [٩] بقدر هم با هم بياميزد و بخورد بغايت مفيد است- هر كه پياز پخته بسيار خورد دفع بلغم بكند- و پودنه با نان خوردن معده درشت كند و باد و بلغم دفع كند- شلغم پخته بناشتا خوردن دفع سردى كند و سرفه‌ [١٠] و سينه نرم كند- و اگر انجير خشك را بجوشاند و آبش را بخورد سرفه دفع كند و آواز بگشايد و شهوت بيفزايد.

[١] - گل ارمنى- عربى آن طين الارمنى- اين نام بمناسبت خاكى كه سابقا در كشور ما از ارمنستان (ايروان پايتخت ارمنستان) ميآوردند به گل ارمنى معروف گرديده است، بعدا در اصفهان خاكى نظير همين پيدا شد كه ديگر احتياج به وارد كردن آن نگرديدند و عموما در طب قديم گل ارمنى را در ابتداى تورمهاInflammations بكار ميبردند حال در اين مورد چه خاصيتى داشته كه براى قى آمدن مورد استعمال بوده است؟

گل ارمنى را در كتاب شرح اسماء العقار ابو عمران موسى بن عبيد اللّه الاسرائيلى‌Terre de Chypre ياTerre romaique گفته است.

[٢] - شبت يا شوت و شود فرانسه آن‌Fenouil batard ياAneth odorant است.

[٣] - پودنه كه عربى آن فودنج و فرانسه آن‌Menthe ميباشد داراى انواع و اقسام است كه معروفترين آن پودنه جوئى (نهرى) و پودنه كوهى و پودنه برى است.

[٤] - رجوع شود ذيل صفحه قبل.

[٥] - رجوع شود ذيل صفحه قبل.

[٦] - مقصودFievre tierce است.

[٧] - مقصود نيشكر است.

[٨] - مويز كه عربى آن زبيب و فرانسه آن‌Raisains secs است.

[٩] - هليله يا هليلج بفتح هاء و كسر لام و سكون ياء و فتح لام و سكون جيم كه آن را به هندى بهره و بفرانسه‌Myrobalan گويند.

[١٠] - اين امر هنوز در كشور ما در درمانهاى خانواده رايج است.