ج- شخصيكه از مردم بقدر رفتن مكه طلب دارد ولى مطالبات او را نميدهند قرض كردن بر او واجب نيست لكن طلب اگر معجّل باشد گرفتن آن براى انجام حج، و لو بمرافعه نزد حاكم شرع يا بوسيله ديگر لازم است و اگر قرض كرد و بعد هم قادر بر اداء مى‌باشد مستطيع است و بايد بمكه برود و اداء دين، در سال بعد، جزء مؤنه سال بعد است كه از ربح همان سال بدون اخراج خمس، مى‌شود ادا كرد.

٢٩- س- زنى مثلا مهرش بيست هزار تومان است و شوهرش هم قدرت بر اداء آن دارد آيا آن زن مستطيعه است، و مطالبه نمودن مهر- هرچند منجز به نزاع شود- واجب است يا نه؟

ج- اگر شوهر قدرت بر اداء داشته باشد و زن بتواند از او وصول نمايد مستطيعه است و واجب است از او بگيرد و حج را بجا آورد اگرچه با اوقات تلخى باشد.

٣٠- س- شخصى مستطيع است و قصد دارد بمكه برود ولى وجه نقد ندارد فقط اعتبار بانكى دارد آيا ميتواند از بانك وام بگيرد كه بعد از اموال خود بفروشد و بدهى بانكى را بپردازد يا نه؟

ج- گرفتن قرض ربوى حرام است و لكن اگر بيكى از عناوين محلله بگيرد مانع ندارد و اما راجع به فروش مال اگر فعلا ممكن است اگرچه به كمتر از قيمت باشد واجب است بفروشد و در همين سال به حج برود و اگر فروش آن ممكن نيست مگر بقيمت بسيار كم كه اجحاف است در اين سال واجب نيست حج بجا آورد و لازم نيست قرض كند لكن اگر قرض كرد و متمكن از اداء حج شد حجة الاسلام او صحيح است و اين احكام در صورتى است كه سال اول استطاعت او باشد و اما اگر از سالهاى قبل مستطيع بوده و مسامحه در اداء حج نموده تاخير آن بهيچ وجه جايز نيست.