شده و چيزى بر او واجب نيست و استقرار حج در سالهاى قبل براى او و يا عدم استقرار، فرقى دارد يا نه و در صورت وجوب نيابت، حج ميقاتى جهت او كافى است يا نه؟

ج- در فرض سئوال اگر در سال اول استطاعت او بوده و فعلا ديگر استطاعت ندارد واجب نيست ولى اگر فعلا استطاعت دارد واجب است عمره و حج تمتع را ثانيا بجا آورد و همچنين اگر از سالهاى قبل، مستطيع بوده بايد حج را بجا آورد و با عذر شرعى، گرفتن نائب كافى است و در مواردى كه جايز باشد نائب بگيرد حج ميقاتى كافى است.

١٥- س- زنى است فقير و بى‌بضاعت، فرزندش ميخواهد او را با خود به مكه ببرد ولى شوهرش ميگويد من راضى نيستم آيا حج بر اين زن واجب است يا نه و اجابت دعوت‌كننده براى حج در غير صورت فوق واجب است يا نه؟

ج- در اينصورت حج واجب است و زوج حق منع ندارد و اجابت دعوت‌كننده براى حج در غير اينصورت نيز واجب است.

١٦- س- شخص لال اگر مستطيع باشد واجب است براى انجام عمل حج به مكه برود يا نه؟

ج- بلى واجب است و در نماز بجاى قرائت اشاره كند و اگر مى تواند زبان را حركت دهد.

١٧- س- اينجانب چند سال قبل، ازدواج كردم و مهريه‌ام هفت هزار و پانصد تومان ميباشد و در آنزمان هزينه حج، خيلى كمتر از هزينه فعلى بود و خودم را با اين مهريه مستطيع ميدانستم ولى شوهرم مهريه مرا نداده بود كه بحج مشرف شوم بنابراين فعلا بر من واجب است كه به مكه بروم يا نه؟