مقدمهاى بر فقه شيعه - مدرسی، سيد حسين - الصفحة ٤٦
فرصت ها براي در هم شكستن قدرت مخالفان به نحو أكمل استفاده كرد.
أو با آن كه نزد صدوق درس خوانده و شاگرد وى شمرده مى شد در چندين اثر خود أو را كه سر آمد قميان [١٨٧] و رئيس محدثان [١٨٨] بود به شدت مورد حمله قرار داد. در سأله ء تصحيح الاعتقاد كه شرح رساله اعتقادات صدوق است، در مسائل سرويه [١٨٩]، در رساله جواب أهل الحائر ورسائل ديگر عقائد و آراء أو را مورد انتقاد شديد قرار داد. به خصوص در رساله أخير با عباراتى چنان تند به أو تاخت [١٩٠] كه برخى از دانشمندان در صحت نسبت آن به مفيد ترديد كرده اند [١٩١] و برخى ديگر آن را به شريف مرتضى نسبت داده اند [١٩٢] يا از شخصي ثالث دانسته اند [١٩٣] گرچه روشن است كه اين رساله از مفيد است [١٩٤] و بسيارى از مطالب آن عينا همان هاست كه در آثار ديگروى به خصوص تصحيح الاعتقاد [١٩٥] نيز ديده مى شود.
از اين حملات و انتقادات تند و تيز، و اعتراضات ديگر أو به روش أهل الحديث [١٩٦]، برمىآيد كه كار محدثان به جايى رسيده بود كه مفيد براي نجات علمي و فكرى شيعه چاره اى جز چنين خشونت و شدت عمل در برابر آن نمى ديد [١٩٧]. أو كتابي نيز در رد مكتب أهل الحديث با نام مقابس الأنوار في الرد على أهل الاخبار نگاشته بود [١٩٨].
شريف مرتضى نيز در قلع وقمع محدثان و مكتب آنان نقشى مهم داشت. أو در بسيارى از آثار خود از جمله جوابات المسائل الموصلية الثالثة [١٩٩] ورسالة في الرد على أصحاب العدد [٢٠٠] و رسالة في ابطال العمل باخبار الآحاد [٢٠١] بر آنان سخت تاخت و همگى محدثان قم را به فساد عقيدة
[١٨٧] فهرست شيخ: ١٥٧.
[١٨٨] حدائق ١: ١٧٠.
[١٨٩] المسائل السرويه: ٢٢٢.
[١٩٠] ببينيد از جمله صفحات ١١٢ و ١١٦ و ١١٨ و ١٢٠. نيز أنوار نعمانيه ٤: ٣٤ - ٣٥ وكشكول بحراني ١: ٢١٨ - ٢١٩.
[١٩١] در المنثور ١: ١٠٠. نيز ببينيد Macdermott، ص ٤١.
١٩٢) أنوار نعمانيه ٤: ٣٤ / بحراني، كشكول ١: ٢١٨ - ٢١٩.
[١٩٣] ذريعة ٥: ١٧٦.
[١٩٤] كشف القناع: ٢١١ / تسترى، رسالة في سهو النبي: ٢: نيز ببينيد بحار ١٧: ١٢٣ و ١١٠: ١٦٥ و ١٦٧.
[١٩٥] تصحيح الاعتقاد مفيد: ١٥٦ و ١٦٠ و ١٧٨ و ١٨٢ - ١٨٣ و ١٨٦ و ٢١١ و ٢٢٢ ديده شود.
[١٩٦] از جمله در المسائل العكبريه: ٥٩ ر.
[١٩٧] كشف القناع: ٢٠٥ و ٢١١.
[١٩٨] نجاشي: ٣١٥ / ذريعة ٢١: ٣٧٥.
[١٩٩] جوابات المسائل الموصلية الثالثة: ٤٠ الف.
[٢٠٠] رسالة في الرد على أصحاب العدد: ١٣٠ ب.
[٢٠١] رسالة في ابطال العمل باخبار الآحاد: ١٤٢ ب.