ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٥٩٠ - بحث روايتى(شامل رواياتى در ذيل آيات گذشته)
بحث روايتى [ (شامل رواياتى در ذيل آيات گذشته)]
در تفسير عياشى از بعضى اصحاب ما، از امام صادق (ع) روايت كرده كه گفت: به آن جناب عرضه داشتم: در آيه:(إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ) الخ، منظور چه كسانند؟ فرمود: منظور مائيم- كه خدا ياريمان كند- چون اگر يكى از ما به امامت رسيد نمىتواند و يا به عبارتى مجاز نيست مردم را از امام بعد از خود بيخبر بگذارد، بايد بمردم امام بعد از خود را معرفى نمايد.[١] و از امام باقر ع در ذيل همين آيه روايت شده كه فرمود: منظور مائيم- و خدا ياريمان فرمايد-.[٢] و از محمد بن مسلم روايت شده كه گفت: امام فرمود: منظور اهل كتابند.[٣] همه اين روايات از باب تطبيق مصداق بر آيه شريفه است و گر نه آيه شريفه مطلق است.
و در بعضى روايات از على ع آمده: كه آيه شريفه را به علماء تفسير كرده، علمايى كه فاسد باشند[٤] و در تفسير مجمع البيان از رسول خدا ٦ روايت آورده كه در تفسير آيه فرموده: (هر كس از هر علمى سؤال شود و او علم آن را داشته باشد و كتمانش كند، روز قيامت لگامى از آتش بر دهانش مىزنند) و اين است معناى(أُولئِكَ يَلْعَنُهُمُ اللَّهُ وَ يَلْعَنُهُمُ اللَّاعِنُونَ).[٥] مؤلف: اين دو خبر بيان گذشته ما را تاييد مىكنند.
و در تفسير عياشى از امام صادق ع روايت كرده كه در ذيل جمله:(وَ يَلْعَنُهُمُ اللَّاعِنُونَ) فرموده:
بعضى گفتهاند: لاعنان عبارتند از جنبندگان زمين، ولى منظور مائيم.[٦] مؤلف: اين روايت اشاره دارد به مضمونى كه آيه: ((وَ يَقُولُ الْأَشْهادُ هؤُلاءِ الَّذِينَ كَذَبُوا عَلى رَبِّهِمْ، أَلا لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الظَّالِمِينَ)، گواهان مىگويند: اينها بودند كه به پروردگار خود دروغ بستند، اينك لعنت خدا بر ستمكاران باد)،[٧] آن را افاده مىكند، چون امامان ع گواهان روز قيامتاند كه تنها ايشان ماذون در سخن گفتن هستند و بجز صلوات نمىگويند، و اينكه فرمود:
(بعضى گفتهاند: مراد جنبندگان زمين هستند) منظور حديثى است كه از بعضى مفسرين از قبيل
[١] ( ١- ٢- ٣)- عياشى ج ١ ص ٧١ حديث ١٣٩ و ١٣٧ و ١٤٠
[٢] ( ١- ٢- ٣)- عياشى ج ١ ص ٧١ حديث ١٣٩ و ١٣٧ و ١٤٠
[٣] ( ١- ٢- ٣)- عياشى ج ١ ص ٧١ حديث ١٣٩ و ١٣٧ و ١٤٠
[٤]- تفسير برهان ج ١ ص ١٧١ حديث ٦
[٥]- تفسير مجمع البيان ج ١ ص ٢٤١
[٦]- تفسير عياشى ج ١ ص ٧٢ حديث ١٤١
[٧]- سوره هود آيه ١٨