اسلام در يك نگاه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٨٦ - زكات
دقيق تعيين شده كه اگر همه كسانى كه زكات بر آنها واجب است به وظيفه خود عمل كرده و آن را بپردازند مىتوان بكلى فقر را از جامعه اسلامى ريشه كن ساخت. وجود فقر تنها به خاطر اين است كه عده زيادى از اطاعت اين دستور حياتى امتناع مىورزند و آنها در پيشگاه خداوند بزرگ مسئولند.
مصارف هشتگانه زكات هدف، اهمّيت و نقش تشريع اين حكم اسلامى را در ساختن يك اجتماع سالم منعكس مىسازد. قرآن مجيد اين «موارد هشتگانه» را چنين شرح مىدهد:
«انَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلفُقَرَآءِ وَ المَسَاكِينِ وَ العَامِلِينَ عَلَيْهَا وَ المُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَ فِى الرِّقَابِ وَ الغَارِمِينَ وَ فِى سَبِيلِ اللَّهِ وَ ابْنِ السَّبِيلِ؛ زكات اموال بايد تنها در مورد «فقيران»، «مستمندان»، «كسانى كه براى جمعآورى آن مىكوشند» (به تناسب كار و زحمتشان)، «جلب و جذب غير مسلمانان به اسلام»، «خريدن و آزاد ساختن غلامان»، «اداى دين بدهكارانى كه از پرداختن بدهى خود عاجزند»، «افرادى كه در سفر وا ماندهاند» و «در راه خدا» (هرگونه كار خير و عام المنفعه) مصرف گردد». [١]
با توجّه به اينكه مصرف اخير (فى سبيل اللَّه) كه يكى از مصارف هشتگانه زكات است مفهوم وسيعى داشته و كليّه امور عمرانى، گسترش فرهنگ، بهداشت، ساختن پلها، راهها، بيمارستانها و مدارس را شامل مىگردد، نقش مهمّ اين ماليات اسلامى، در عمران و آبادى به خوبى آشكار مىشود.
[١]. سوره توبه، آيه ٦٠.