اسلام در يك نگاه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٤ - اسلام آخرين دين آسمانى
روزى در مكتب «نوح عليه السلام»؛ نخستين پيامبر اولوالعزم [١] و سپس در مكتب «ابراهيم عليه السلام» بعد در مكتب «موسى عليه السلام» و سپس در مكتب «عيسى عليه السلام» و در پايان در مكتب «محمّد صلى الله عليه و آله» پيامبر اسلام كه در حقيقت دوره عالى و نهايى تربيت الهى است؛ پرورش مىيابد. به اين ترتيب «اسلام» آخرين دين آسمانى است و قرآن مجيد با صراحت به اين حقيقت گواهى مىدهد:
«مَّا كَانَ مُحَمَّدٌ ابَآ احَدٍ مِنّ رِّجَالِكُم وَ لَكِن رَّسُولَ اللَّهِ وَ خَاتَمَ النَّبِيّنَ؛ محمّد پدر كسى از شما نبود (او رابطه خاصّى با شما ندارد) او فرستاده خدا و آخرين پيامبران بود». [٢]
در اينجا ممكن است سؤالى پيش آيد كه ثابت و نهايى بودن يك آيين با تحوّل روح و جسم انسان و تغيير نيازمندىهاى او چگونه سازگار است، در حالى كه هر عصر و دورانى، ويژگىها و نيازمندىهاى مخصوص به خود را دارد؟
پاسخ اين سؤال چندان پيچيده نيست: محتويّات دعوت دين اسلام و تعليمات و قوانين آن بر دو گونه است:
[١]. پيامبران اولوالعزم پيامبرانى هستند كه آيين و كتاب جديدى آوردند، آنها پنج نفرند، كه نامشان در بالا ذكر شده است، نام كتاب آسمانى نوح و ابراهيم «صحف» و نام كتاب آسمانى موسى «تورات» و كتاب آسمانى مسيح «انجيل» و كتاب آسمانى پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله «قرآن» است.
[٢]. سوره احزاب آيه ٤٠
بايد توجه داشت كه معناى اصلى و اوّلى «خاتم» از نظر فرهنگهاى عربى پايان دهنده است، و اگر به انگشتر خاتم مىگويند به خاطر اين است كه در قديم مهر مخصوص هركس روى انگشتر او بود و در پايان هر نامه يا عهدنامه آن را مىزد.