اسلام در يك نگاه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٦ - راههاى خداشناسى
«بىنيازى» خواهد شد؟ آيا اگر بىنهايت «هيچ» را روى هم بگذاريم چيزى خواهد شد؟ آيا اگر بى نهايت «صفر» را كنار هم بچينيم، تبديل به عدد مىشود!؟ بنابراين سلسله علّت و معلول تا متّكى به يك علّت ازلى و اصلى نباشد به وجود نمىآيد.
نتيجه اينكه، عقيده به وجود يك علّت ازلى و نخستين قدر مشترك ميان مكتب الهيّون و ماترياليستهاست، و تنها اختلاف اين دو مكتب در اين است كه آيا علّت نخستين داراى «عقل و علم و خرد» است و يا فاقد اينهاست، مادّىها منكر وجود عقل و خرد در علّت نخستين هستند و آن را مادّه فاقد اين امور معرفى مىكنند، در حالى خدا پرستان مبدأ اوّلى جهان را داراى علم، و حكمت و خردى بىپايان مىدانند.
راههاى خداشناسى
براى شناخت خدا راههاى متعدّدى وجود دارد كه در اينجا به چند نمونه از آنها اشاره مىكنيم:
راه اوّل: مطالعه نظام آفرينش
نخستين راه خداشناسى مطالعه در نظام هستى است، بدين منظور بايد به موجودات و نمودهاى مختلف جهان نگاه كرده و ببينيم، آيا در چهره موجودات، آثار عقل و خردِ علّت نخستين ديده مىشود يا آثار نبود آن؟
آيا ساختمان چشم انسان و طرز قرار گرفتن عدسى چشم، و شبكيّه، و پردههاى مختلف آن، گواهى نمىدهد كه سازنده چشم، از «قوانين