مؤلف در ديباچه از كتاب هاى مئة كلمة (قرن سوم) ، نهج البلاغة (قرن چهارم) ، المفردات راغب اصفهانى (قرن چهارم) ، مقاييس اللغة (قرن چهارم) ، الصحاح جوهرى (قرن چهارم) ، غُرر الحكم ودُرَر الكلم (قرن ششم) ، نثر اللئالي (قرن ششم) ، كشف الغمّةى اِربِلى (قرن هفتم) ، الفصول المهمّةى ابن صباغ (قرن نهم) ، الواحدة [١] والفصاح نام برده است . بجز كتاب اخير (الفصاح) كه براى نگارنده شناخته نشد ، مؤلفان ساير آثار نام برده شده ، از قرن سوم تا قرن نهم مى زيسته اند كه متأخّرترين آن ها مؤلف الفصول المهمّة است . ابن صباغ مالكى ، مؤلف اين اثر ، متولّد ٧٨٤ است كه به تاريخ ٨٥٥ قمرى در گذشته است . [٢] از آن جا كه قديمى ترين نسخه دستنويسى كه از اين اثر شناسايى شده ، مربوط به قرن يازدهم است ، و متأخّرترين كتابى كه مؤلّف در ديباچه نام برده ، مربوط به قرن نهم است ، مى توان نتيجه گرفت كه مؤلّف در فاصله زمانى قرن نهم تا يازدهم مى زيسته است .

منتخب الجواهر العَلية في الكمات العلوية

مؤلّف ، همچنان كه در ديباچه عنوان نموده ، منتخبى از سخنان حكمت آميز امير مؤمنان عليه السلام را از كتاب غرر الحكم و دُرر الكلم آمِدى ، جمع آورى كرده و نام آن را منتخب الجواهر العلية في الكلمات العلوية نهاده است . تذكر دو نكته در اين جا ضرورى است : ١ . اين كتاب ، منتخبى از غرر الحكم است ، نه تكمله آن ؛

[١] سه كتاب با اين عنوان شناسايى شد كه هر سه در موضوع مناقب و مثالب عرب اند و مؤلّفان هر سه در قرن سوم درگذشته اند : احمد بن ابى عبداللّه برقى (نقض ، ص٢٥٥) ، ابن جمهور عَمّى (فهرست النديم ، ص٢٧٨) ودعبل بن على خزاعى شاعر (فهرست النديم ، ص١٨٣ ؛ رجال النجاشي ، ص١٦٢) .[٢] أهل البيت في المكتبة العربيّة ، السيد عبدالعزيز الطباطبائي ، قم : مؤسسة آل البيت عليهم السلاملإحياء التراث ، ١٤١٧ق ، ص٣٨٤ .