فهرستگان نسخه هاي خطي (حديث و علوم حديث شيعه) - صدرايی خويی، علی - الصفحة ٦٧
نسخه ها:
١٩٣٧٩ . قم، مرعشى: ٥٦٥٤، آغاز: برابر نمونه، نسخ، على بن محمد كرمانى (مؤذن)، ١٢٨٤ق، رساله دوم مجموعه ، «١٠٧پ ـ١٩٢پ»٨٦ برگ [فهرست مرعشى: ١٥/٥١].
٣١٢٨ . شرح حديث ما ترددت فى شى ء أنا فاعله (فارسى)
از: عبد الخالق بن عبد الرحيم يزدى ، ملا (م ١٢٦٨ق)
حديث قدسى «ما ترددت فى شى ء كترددى فى قبض روح عبدى المؤمن» در مصادر حديثى شيعه و عامه به سندهاى متعدد و واژه هاى گوناگون ، نقل شده است. از آن رو كه مضمون اين حديث به صفات خداوند بر مى گردد و اثبات تردد در صفات حضرتش با قدم و تجرد محض ناسازگار است ، شارحان احاديث به شرح و تبيين آن همت گماشته اند. از جمله ملا عبد الخالق يزدى از شاگردان شريف العلما و شيخ احمد احسايى رساله اى مستقل در شرح اين حديث نگاشته است. شارح در پى آن است كه روشن سازد چگونه «تردد» كه از صفات مخلوق است به خالق متعال نسبت داده شده است. وى پس از آن كه اشكال را توضيح داده، سه وجه براى دفع اشكال ذكر كرده است : يكى آن كه حديث بر معناى مجاز حمل شود و مراد از تردد ، بيان عظمت مؤمن نزد خداوند باشد ؛ ديگر آن كه تردد از صفات فعليه باشد نه صفت ذات ؛ سوم آن كه تردد ، فعل مؤمن است و اين فعل به جهت شرف مؤمن به خداوند نسبت داده شده است. نويسنده بجز بيان اشكال و پاسخ آن ، برخى مطالب جنبى را نيز مطرح نموده و پاسخ داده است از قبيل اسباب تردد و چگونگى رفع اين تردد چاپ: مجله علوم حديث فارسى ، ش ٣ (١٣٦٧ش) ، ص ٧٦ـ٩١ ، با تصحيح مهدى مهريزى. آغاز : الحمد للّه رب العالمين ... چنين گويد بنده مذنب واثق ابن عبد الرحيم. انجام: و در ترجمه اين حديث شريف جاى سخنان بسيار است لكن به همين قدر اختصار شد به جهت ضيق مجال و تبلبل بال اسئل اللّه الحشر مع النبى و الآل عليهم الصلواة و السلام ... .