اخلاق اقتصادى(ج2) - الهامى نيا، على اصغر و همکاران - الصفحة ٨٢
پيامدهاى اسراف و تبذير الف- دنيوى ١- فقر ومحروميت: بى توجهى در مصرف و زياده روى در آن، سبب فقر و محروميت گشته، انسان را به هلاكت مىرساند. علىعليهالسلام در اين باره مىفرمايد:
«سَبَبُ الْفَقْرِ الْإِسْرافُ» «١» اسراف كردن سبب فقر و محروميت است.
٢- ضرر جسمى: بعضى از اقسام اسراف، سلامتى جسم را به خطر انداخته، سبب بيمارى آن مىگردد. پيامبر اكرم صلىالله عليهوآله فرمود:
«إِيَّاكُمْ وَالْبِطْنَةَ، فَإِنَّها مَفْسَدَةٌ لِلْبَدَنِ وَ مُورِثَةٌ لِلسُّقْمِ ...» «٢» از پرخورى (واسراف در خوردن) بپرهيزيد، زيرا سبب فساد بدن و بيمارى است.
٣- سقوط اخلاقى: انسان در اثر اسراف و تبذير، در مسير عيّاشى قرار گرفته و براى به گردش درآوردن زندگىِ مسرفانه خود، رشوه مىگيرد، دروغ مىگويد، عفّت و شخصيت خود را از دست مىدهد، به وعدهها وفا نمىكند، نعمتهاى خدا را كفران مىكند و در نتيجه اين سقوط اخلاقى، خسارات وارده بر خود رانمىتواند جبران كند.
على عليهالسلام در اين باره مىفرمايد:
«وَيْحَ الْمُسْرِفِ ما أَبْعَدَ عَنْ صَلاحِ نَفْسِهِ وَاسْتِدْراكِ أَمْرِهِ» «٣» واى بر مسرف، چقدر دور است از اصلاح نفس خود و جبران خسارت آن.
٤- ضررهاى معنوى: اسراف در بعضى موارد، اثرات نامطلوب معنوى از خود به