«قضاوت» كه عبارت از داورى كردن براى رفع نزاع و كشمكش در ميان مردم است، يكى از منصب‌هاى بزرگى است كه از جانب خداوند متعال براى پيغمبر ٦ و امامان معصوم : و از جانب آنان براى فقيه جامع‌الشرايط تعيين شده است. [١]

منصب قضاوت در ديدگاه اسلام يكى از ارزشمندترين و در عين حال خطرناك‌ترين مناصب اجتماعى است؛ قاضى نيز در يك نگاه نماينده خدا و با فضيلت‌ترين انسان‌ها [٢] و در نگاه ديگر از شقى‌ترين مردم شمرده شده است؛ زيرا به تعبير امير مؤمنان ٧ او در جايگاهى مى‌نشيند كه يا انبيا و اوصيا در آن قرار مى‌گيرند و يا اشقيا بر آن تكيه مى‌زنند [٣]و فاصله اين دو، فاصله بهشت و دوزخ است!

اقسام قضاوت‌

امام خمينى قدس سره قضاوت را به دو قسم مطلق و مأذون تقسيم كرده است.

١- قضاوت مطلق‌

منظور، قضاوت مجتهد جامع شرايط است كه علاوه بر شرايط عمومى قاضى يعنى بلوغ، عقل، ايمان و عدالت و مرد بودن از «اجتهاد مطلق» [٤] نيز برخوردار است؛ بگونه اى‌

[١] تحرِیر الوسِیله امام خمِینِی ، ج ٢، ص ٤٠٤

[٢] ر.ک. ص (٣٨) آِیه ٢٦) درباره حضرت داود عالِی مِی فرماِید: ِیا داود انا جَعَلْنَاكَ خَلِيفَةً فِي الْأَرْضِ فَاحْكُمْ بَيْنَ النَّاسِ بِالْحَقِّ اِی داودا ما تو را نماِینده خود در زمِین قرار دادِیم پس در مِیان مردم بحق داورِی کن

[٣] ر.ک وسائل الشيعه، شِیخ حر عاملِی، ج ١٨، ص ٧

[٤]مجتهدان را مِی توان به دو گروه تقسِیم کرد؛ ١- کسانِی که قدرت استنباط جمِیع احکام دِینِی را دارند و حکم