«جواهرالكلام» است كه به گفته بعضى از بزرگان، تأليف اين كتاب از عجايب زمان صاحب جواهر است و بايد در تاريخ ثبت شود چرا كه با وجود مشكلات و كمبود امكانات، چنين كتاب جامعى به حوزه شيعه ارائه شده و اين كار ممكن نيست مگر با امدادهاى غيبى الهى. «١» كتاب فقهى جواهر داراى خصوصياتى است كه موجب برترى آن بر ساير جوامع فقهى گرديده است؛ بطورى كه از زمان تأليف آن تاكنون، پيوسته محور بحث و تدريس حوزه‌هاى علمى بوده و هيچ فقيهى از مراجعه به آن بى‌نياز نخواهدبود.
اين كتاب جميع ابواب فقه از «طهارت» تا «ديات» «٢» را مورد بحث قرار داده و به همان نحو كه در جلدهاى اول، بحثهاى عميق و علمى را شروع كرده، در مجلدات آخر هم، بحث را به همان گونه به پايان رسانده و هيچگونه آثارى از ملالت و خستگى نويسنده در آن ديده نمى‌شود.
از ديگر خصوصيات اين كتاب جنبه دائرةالمعارفى آن است؛ زيرا نظريات و اقوال عمده فقهاى عاليقدر شيعه را آورده و اصول و فروع فقهى را در سطح گسترده مورد بحث قرار داده است.
صاحب جواهر در راستاى هدايت و رهبرى دينى جامعه، و غنى كردن حوزه علميه رساله عمليّه «نجات العباد» و چند كتاب ديگر در زمينه‌هاى فقه و اصول فقه نوشت. «٣» اين فقيه خدمتگزار به نقش تبليغات در پيشبرد مكتب اسلام واقف بود. به همين جهت عده‌اى از اهل‌علم را براى زعامت دينى مردم به شهرها و مراكز مهم فرستاد و در جهت تأمين آب آشاميدنى اهالى نجف از رودخانه فرات، اقدام به حفر كانال كرد ودر اين راه تلاش و كوشش فراوانى نمود. «٤» او همچنين مأذنه‌اى براى «مسجد كوفه» بنا نهاد و روضه مقدسه حضرت مسلم بن‌