پاسداران اسلام در دوران غيبت كبرى - رحمتی، رضا - الصفحة ٧٧
وسيله، خدمت بزرگى به حوزههاى علمى كرد. «١» بطورى كه پس از وى تا كنون اين كتاب كه متن آن از شهيد اول است، محور بحث و تدريس حوزههاى علمى شيعه بودهاست.
شهيد ثانى در مدت زعامت خود در «بعلبك» مرجع دانش پژوهان بود و تشنگان علم از راههاى دور و نزديك به محضر وى مىشتافتند. وى پس از خود، دو هزار جلد كتاب به يادگار گذاشت كه دويست جلد آن به خط شريف خودش بود. «٢» بعضى از كتابهايى را كه وى به رشته تأليف درآورده عبارتند از: «رَوْضُ الْجَنان فى شَرح ارشاد الْاذْهان»، «مَسالِكُ الْافْهام فى شَرْحِ شَرايِع الاسْلام»، «مُنْيَةُ المريد فى آداب المفيد و المستفيد» و «٣» اين فقيه بزرگ انسانى زاهد و وارسته بود. شاگرد او «محمد بن على عودى» مىگويد: من شاهد بودم كه شهيد براى تأمين نياز خانوادهاش، شبها به بيابان مىرفت و هيزم جمع مىكرد. و نماز صبح را در مسجد مىخواند و چون بر كرسى تدريس مىنشست چون درياى خروشان بود و بحثهاى تازهاى را مطرح مىكرد كه تا آن روز سابقه نداشت! «٤» شهيد ثانى همه كارهايش را خود انجام مىداد و پذيرايى از مهمانها و واردين را شخصاً به عهده مىگرفت در حالى كه غالباً در حال ترس بود. «٥» اين شهيد بزرگ به جهت موقعيت سياسى زمان، مخصوصاً در اواخر دوران مرجعيت، بيشتر اوقات در حالت تقيه و اختفا به سر مىبرد. اما با كمال اطمينان و روحيهاى قوى به كارهاى علمى مشغول بود و در راه پيشرفت مكتب شيعه و حفظ و استحكام پايههاى آن تلاش مىكرد. «٦»