خلاصه‌ شيخ طوسى در ماه رمضان سال ٣٨٥ ه. ق. در «طوس» به دنيا آمد. پس از طى دوران كودكى به تحصيل مشغول شد و در بيست و سه سالگى به بغداد هجرت كرد و از محضر اساتيد معروف آن زمان بهره‌هاى فراوان برد.
شيخ طوسى، پيشواى شيعه و فقيهى شجاع و آزادمنش بود. از نظر علمى بر سايرين برترى داشت و رياست كرسى تدريس دانش كلام در بغداد بر عهده وى بود.
اين معلم بزرگ، شاگردان زبده‌اى پرورش داد و بيش از سيصد تن از آنان به درجه اجتهاد رسيدند.
او در راستاى گسترش علوم اسلامى كتابهاى متعددى نوشت.
شيخ طوسى حامى اسلام و ولايت بود و با زبان و قلم خود از آن دفاع مى‌كرد. به همين جهت مورد خشم دشمنان واقع شد و در سال ٤٤٧ ه. ق. خانه‌اش مورد هجوم آنان واقع گرديد و به آتش كشيده شد.
در اين هنگام شيخ طوسى به نجف هجرت كرد و حوزه نجف را تأسيس نمود و سرانجام پس از عمرى خدمت به اسلام، در سال ٤٦٠ ه. ق. رحلت كرد.