مُحَمَّدِ بْنِ قُولويْهِ» و «ابْنِ جُنَيْدِ اسْكافى» و ... «١» آموخت و بر اثر نبوغ و استعداد فوق‌العاده و تلاش و كوشش زيادى كه داشت در رديف بزرگترين دانشمندان شيعه قرار گرفت.
اين عالم بزرگ در بغداد بر كرسى تدريس نشست و حوزه علمى شيعى تشكيل داد و شاگردان زيادى تربيت كرد. «٢» و سرانجام پس از عمرى تلاش و مجاهدت در راه اسلام و ولايت، در شب جمعه، سوم ماه رمضان سال ٤١٣ ه. ق. دار دنيا را وداع گفت. «٣» مدفن وى در كاظمين مى‌باشد.
مقام علمى و اخلاقى شيخ مفيد شيخ مفيد يكى از دانشمندان بزرگ شيعه است كه داراى مقام علمى و اخلاقى بسيار والايى بوده‌است و ما در اين زمينه، سخنان بعضى از بزرگان را پيرامون شخصيت وى نقل مى‌كنيم. «نجاشى» درباره وى گفته است: «فضايل شيخ و استاد ما «محمد بن محمد بن نعمان مفيد» در فقه، كلام، روايت و علم و وثاقت، مشهورتر از آن است كه توصيف شود. «٤» همچنين «شيخ طوسى» درباره او فرموده:
«محمد بن محمد بن نعمان مفيد معروف به «ابْنِ مُعَلِّم» يكى از كلام دانان جليل‌القدر است كه رياست علمى شيعه در زمان او به وى متنهى گشت و در علم كلام و فقه، بر ديگران مقدم بود و حافظه‌اى خوب و هشيارى ويژه‌اى داشت و بسيار حاضرجواب و با فطانت بود و نزديك به دويست جلد كتاب كوچك و بزرگ تأليف كرده‌است. «٥»» «ابن كثير» دمشقى از علماى اهل سنت، نيز درباره او مى‌گويد:
«شيخ مفيد پيشواى شيعه و مصنف ايشان بوده و از حوزه آنان دفاع مى‌كرده و سلاطين‌