ديدند كه با گفتار و رفتار خود در صدد است بذر نفاق بين آنان افكند، او را ارشاد و نصيحت نمايند؛ و اگر تأثير نكرد، از او روگردان شوند و او را به انزوا كشانند، و نگذارند توطئه ريشه دواند، كه سرچشمه را به آسانى مى‌تواتند گرفت. و مخصوصاً اگر در اساتيد كسى پيدا شد كه مى‌خواهد انحراف ايجاد كند، او را ارشاد، و اگر نشد، از خود و كلاس خود طرد كنند. و اين توصيه بيشتر متوجه روحانيون و محصلين علوم دينى است. و توطئه‌ها در دانشگاهها از عمق ويژه برخوردار است، و هر قشر محترم كه مغز متفكر جامعه هستند بايد مواظب توطئه‌ها باشند.
[خود باختگى ملتهاى تحت ستم‌ ] ه- از جمله نقشه‌ها، كه مع الاسف تأثير بزرگى در كشورها و كشور عزيزمان گذاشت و آثار آن باز تا حد زيادى به جا مانده، بيگانه نمودن كشورهاى استعمار زده از خويش، و غربزده و شرق زده نمودن آنان است؛ به طورى كه خود را و فرهنگ قدرت خود را به هيچ گرفتند، و غرب و شرق، دو قطب قدرتمند، را نژاد برتر و فرهنگ آنان را والاتر، و آن دو قدرت را قبله گاه عالم دانستند، و وابستگى به يكى از دو قطب را از فرايض غير قابل اجتناب معرفى نمودند! و قصه اين امر غم‌انگيز طولانى و ضربه‌هايى كه از آن خورده و اكنون نيز مى‌خوريم كشنده و كوبنده است. و غم انگيزتر اينكه آنان ملتهاى ستمديده زير سلطه را در همه چيز عقب نگهداشته و كشورهاى مصرفى بار آوردند؛ و به قدرى ما را از پيشرفتهاى خود و قدرتهاى شيطانيشان ترسانده‌اند كه جرئت دست زدن به هيچ ابتكارى نداريم، و همه چيز خود را تسليم آنان كرده و سرنوشت خود و كشورهاى خود را به دست آنان سپرده و چشم و گوش بسته مطيع فرمان هستيم. و اين پوچى و تهى مغزى مصنوعى موجب شده كه در هيچ امرى به فكر و دانش خود اتكا نكنيم و كوركورانه از شرق و غرب تقليد نماييم؛ بلكه از فرهنگ و ادب و صنعت و ابتكار اگر داشتيم، نويسندگان و گويندگان غرب و شرق زده بى فرهنگ آنها را به باد انتقاد و مسخره گرفته، و فكر و قدرت بومى ما را سركوب و مأيوس نموده و مى‌نمايند؛ و رسوم و آدابى اجنبى را، هر چه مبتذل و مفتضح باشد، باعمل و گرفتار و نوشتار ترويج كرده و با مداحى و