در مكتب اهل بيت - معاونت امور فرهنگى مجمع جهاني اهل بيت - الصفحة ٢٣ - توضيح مسأله

٤- تكتّف، حرام است و موجب بطلان نماز مى‌گردد. اين نظريّه مشهور اماميّه است و سيّد مرتضى در اين مورد، ادّعاى اجماع نموده است.

نووى در المجموع مى‌گويد:

«عبد الله بن زبير، حسن بصرى، نخعى و ابن سيرين، از كسانى بودند كه به نظريّه ارسال (رها كردن دستها) اعتقاد داشته و تكتّف را ممنوع مى‌دانستند».[١]

سه نظريّه اوّل را مى‌توانيم با عنوان «جواز»- اعمّ از كراهت و استحباب- در نظر بگيريم. در اين صورت، مسأله ياد شده بين دو نظريّه اساسى «جواز» به معناى اعم و «حرمت» قرار مى‌گيرد. اگر حرمت منتفى و جواز ثابت شد، آنگاه مى‌توانيم به بحث در مورد وجوه جواز و فروع آن از قبيل: كراهت، استحباب و تخيير منتقل شويم؛ چنانچه جواز منتفى و حرمت ثابت شد، جايى براى نظريّه استحباب و تخيير باقى نمى‌ماند و ديگر نيازى به بحث در مورد آن دو نيست. كليد بحث، پاسخ به اين سؤال است كه: معيار اين كه چيزى در عبادت جايز باشد، يا حرام، چيست؟ و آيا دست بستن در نماز، علتى براى حرمت دارد يا نه؟


[١] - المجموع: ٣/ ٣١١.