پیاده تا کربلا - پوریزدی، رحمت - الصفحة ٤٣ - سخنانی از امام حسین&#٦١٥٧٤

سخن مناسب

امام حسین† به عبدالله بن عباس فرمود: يَا ابْنَ عَبَّاسٍ لَا تَكَلَّمَنَّ فِيمَا لَا يَعْنِيكَ فَإِنَّنِي أَخَافُ عَلَيْكَ فِيهِ الْوِزْرَ وَلَا تَكَلَّمَنَّ فِيمَا يَعْنِيكَ حَتَّى تَرَى لِلْكَلَامِ مَوْضِعاً فَرُبَّ مُتَكَلِّمٍ قَدْ تَكَلَّمَ بِالْحَقِّ فَعِيبَ لَا تُمَارِيَنَ‌ حَلِيماً وَلَا سَفِيهاً فَإِنَ‌ الْحَلِيمَ يَقْلِيكَ وَالسَّفِيهَ يُرْدِيكَ؛ «ای پسر عباس سخنی مگوی که به تو مربوط نیست؛ زیرا از پیامد سنگین آن بر تو نگرانم و نیز سخنی را که به تو مربوط می‌شود جُز در جای مناسبش مگو؛ زیرا چه بسا گوینده‌ای که حق را نابجا گفت و رسوا شد. و با بردبار و گستاخ یک و دو مکن؛ زیرا بردبار [نفرت یافته] از تو جدا می‌شود و گستاخ تو را، پست می‌سازد».[١]

به تعبیر مثل معروف «حَرف را باید هفت بار در دهان چرخاند».[٢]

نظر کردم به چشم و رأی تدبیر ندیدم به[٣] زِ خاموشی خصالی

نگویم لب ببند و دیده بر دوز و لیکن هر مقالی را مقالی[٤] (سعدی)

آنچه پسندی

امام حسین† در ادامه حدیث خطاب به عبدالله بن عباس می‌فرمایند: لَا تَقُولَنَّ فِي أَخِيكَ الْمُؤْمِنِ إِذَا تَوَارَى عَنْكَ إِلَّا مِثْلَ مَا تُحِبُّ أَنْ يَقُولَ فِيكَ إِذَا تَوَارَيْتَ عَنْهُ؛ «پشت سر برادر مؤمنت چیزی مگو مگر آنچه که می‌پسندی او پشت سرت از تو گوید».[٥]

آنچه بر خود می‌پسندی، بر کسان آن را پسند آنچه از خود چشم داری، آن ز مردم چشم دار (صائب)

اگر دوست دارید دیگران از شما به خوبی و نیکی یاد کنند، شما نیز آنان را به نیکی و خیر یاد کنید.

[١]. کنز الفوائد، ج٢، ص٣٢.