جايگاه زن در نظام سياسى اسلام - فياض، شيخ محمد اسحاق - الصفحة ٨٧ - تأثيرات استنباط فقهى و شرايط محيطى در حقوق زن
٣) يا اين كه دليل آن فهم محدود و مضايق از آيات و روايات در خصوص نقش زن است؟
٤) يا اين كه واقعاً اسلام حقوق و مكلفيتهاى سياسى زن را به رسميت نمىشناسد؟
جوابهاى ٢، ٣ و ٤:
از آن چه گفته شد، روشن مىشود كه در حقوق و مسئوليتهاى سياسى هيچ فرقى بين مرد و زن وجود ندارد و جايى براى اين سوالها نيست.
سوال بيستم:
فقها در فهم فقهى آيات و روايات مربوط به اين موضوعات، تا چه حد تحت تأثير شرايط سياسى و اجتماعى بوده اند؟
جواب:
فهم فقها در مورد استنباط احكام شرعى از متون دينى، يعنى آيات و روايات، متأثر از شرايط و اوضاع متغير اجتماعى نيست؛ دليل آن اين است كه عمليهى استنباط احكام شرعى عبارت است از: «تطبيق قواعد عام اصولى بر عناصر خاص آن در فقه» و اين موضوع به شرايط و اوضاع سياسى، اجتماعى و فرهنگى ارتباط ندارد. بلى! فقيه گاهى در تكوين و ترتيب نظرى و تئوريك قواعد عمومى در علم اصول و گاهى هم در تطبيق آن قواعد بر عناصر خاص آن در