جايگاه زن در نظام سياسى اسلام - فياض، شيخ محمد اسحاق - الصفحة ٤٨ - زن و آزادىهاى عمومى و حقوق اساسى
دين، منوط به قدرت حاكم شرعى در تطبيق شريعت الهى است وگرنه دولت غير اسلامى خواهد بود.
ج) حكم ايجاد جامعهى مدنى با همهى ابعاد و عرصههاى گوناگون آن چيست؟
ايجاد جامعهى مدنى با همهى ابعاد، گرايشها و عرصههاى مختلف آن هيچ اشكالى ندارد؛ چه در دولت اسلامى شرعى يا غير آن، مشروط بر اين كه خارج از دايرهى اسلام نباشد.
د) مشوره دهى و مبادلهى آگاهى و اطلاعات علمى و عملى از طريق افراد شايستهى امت و از مسير دستگاهها و سازوكارهاى شورايى و تشكيلات مختلف آن، چگونه خواهد بود؟
جواب:
اين يك امر ضرورى در همهى دستگاههاى دولت و اركان آن است؛ چه دولت اسلامى باشد يا غير آن. در دولت اسلامى مشورت كردن، يك عنصر اساسى بوده و بر قدرت حاكم با همهى تشكيلات آن، شرعاً واجب است. براى دولت اسلامى در تمام تشكيلات آن، سزاوار و شايسته نيست كه با تكروى و استبداد رأى عمل كند؛ بلكه بايد همهى اركان دولت و دستگاهها و اعضاى آن با كارشناسان شايسته و امينان مخلص كشور مشورت و گفت و گو كرده و سيستم محاسبه را با كمال دقت و به طور عينى و جامع