در مساجد صورت مى‌گرفت كه بسيار رقت‌بار بود زيرا هر وقت فاتحه‌اى بود درس تعطيل مى‌شد و چند صد تن طلبه بى‌كار مى‌ماندند. اگر روضه خوانى بود كه باز درس تعطيل بود. طلابى كه محتلم و جنب مى‌شدند و غسل كردن براى آنان فعلا ميسر نبود مجبورا درس را ترك مى‌كردند كه مكث آنان در مسجد حرام بود بعضى از محتاطين در زمستان‌ها اوقات بارانى درس را ترك مى‌كردند چون در رفتن به مسجد احتمال تنجيس مسجد را مى‌دادند. در آن موقع ساختن محلى به نام مَدرس واقعا ضرورى بود كه كسى درباره آن احساس مسئوليتى نكرد در وضع فعلى حوزه‌هاى بزرگ ايران ممكن است شرايط مختلف باشد و در فرض نياز بايد مدرسى تعمير شود كه در يك وقت چندين درس خارج و سطح در آن ممكن باشد و هر گونه تجمعات غير تعليمى در آن ممنوع باشد مگر در روزهاى ميلاد النبى (ص) و مبعث و ميلاد ولى عصر عجل الله تعالى فرجه الشريف و وفيات ائمه (ع) و صديقه كبرى سلام الله عليها كه ساعت معينى جلسه سخنرانى دائر گردد و در بقيه براى درس و بحث طلاب اختصاص يابد.

١٨- اجتماع ماهانه مراجع (مثلًا در خانه يكى از آنان به نوبت) موجب تقويت نظام درسى و ادارى حوزه است و اين مذاكره و مفاهمه اثرات خوبى دارد. بلى عملى شدن آن فعلا متوقع نيست.

١٩- بحمدالله در حوزه مركزى قم يك نقيصه ديگر كه بدور ماندن صنف اناث از تعليم دينى بود پس از پيروزى انقلاب اسلامى برطرف گرديد و امروز جمع زيادى از آنان مشغول تحصيل مى‌باشند جزاهم الله خيرا و وفقهن الله‌