نظم مفيد (نظر اصلاحي کوتاه بر حوزههاي علمي ما) - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٣ - (١) وضع فعلى حوزه هاى علمى ما
را در سراسر جهان تشيع سيراب كرده است.
بلى در اين چند سال اخير در اثر دشمنى نظام ملحد بعثى و مداخلات حكومت پليد احمد حسن بكر و صدام حسين و اخراج محصلين و مدرسين و حتى مجتهدين و نخريب مدارس و قتل وشكنجه و زندانى نمودن جمعى از اعضاى حوزه مذكور كه بعد از وفات حضرت آيت الله سيد محسن حكيم (قدس الله سره) صورت گرفت وضع حوزه رو به ضعف نهاد و هم اكنون حوزه مذكور به قول بعضى از مطلعين در حدود دو هزار محصل را در آغوش زخمى خود جاى داده است كه غالب آنان عراقى و بقيه از افغانستان و پاكستان و آذربايجان وايران و لبنان و غيره مى باشند.
فعلا بزرگترين حوزه مركزى شيعه از نظر كمى وكيفى حوزه علمى قم مى باشد كه نيازى به شرح حال در اين رساله نداربم.
البته پس از پيروزى انقلاب اسلامى ايران در بسيارى اط شهرستان هاى ايران مدارس علمى تاسيس و توسعه يافت و تعداد محصلين رو به فزونى است و طبعا حوزه هاى علمى مشهد مقدس نيز از نظر كيفى وكمى توسعه يافته است علومى كه در اين حوزه ها از گذشته ها درس داده مى شوند عبارتند از:
١- علوم ادبى عربى مانند صرف، نحو، معانى، بيان و بديع.
٢- علم منطق يونانى كه توسط دانشمندان مسلمان تهذيب شده است.
٣- علم فقه بصورت گسترده و مفصل.
٤- اصول فقه بسيار مفصل.
علومى كه بطور پراكنده و اتفاقى تدريس مى شوند: