شد تنها اهميت فقه را روشن مى سازد و انحصار نظام درسى حوزه هاى علمى را به فقه و مقدمات آن توجيه نمى كند و اگر وضع موجود ادامه يابد استعدادها به هدرمى رود و اهل علم دينى از زمان خود به عقب مى مانند و اكثريت آنان با آنكه به درجه اجتهاد در فقه نمى رسند از تخصص در ساير رشته ها نيز محروم مى مانند و بالاخره ساير علوم دينى مانند تفسير كلام و رجال و اخلاق و معارف اسلامى و غير ذلك انتشار نمى يابد ذلك هو الخسران المبين.

(٣) چه علومى بايد تدريس شود؟

نگارنده خلاصه نظر خود را درباره سيستم درسى و ادارى حوزه هاى علمى در اين فصل و فصول آينده اين رساله بيان مى دارد به اميد اينكه شايد مدرسين با تجربه و دانشمندان عميق النظر نظرهاى خويش را در اين موضوع بسيار مهم دينى بيان دارند تا شايد روزى جامه عمل بپوشد و اهل علم و ومومنين همه استفاده بهترى ببرند و الله ولى التوفيق‌[١]

[١] - تقريبا بيست و شش سال قبل رساله اى در عراق به نام( آينده حوزه هاى علمى چگونه باشد) نوشتم و خدمت جمعى از مدرسين عالى مقام حوزه نجف اشرف تقديم كردم تا نظر خود را درباره آن بنويسندو به آنان عرض كردم آراى شما را چه موافق چه مخالف طبع مى كنم شما آنچه كه صلاح مى دانيد بنويسيد به طور نمونه فرمايش سه تن از آنان را كه فعلا همه از اين دنياى فانى به سوى پروردگار غفور و مهربان خويش شتافته اند و خداوند آنان و اين فقير و شما خواننده را مشمول الطاف خاص خود بگرداند در اينجا به طور خلاصه نقل