صحيفه امام - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٥١٧ - نامه به آقاى سيد احمد خمينى (اندرزهاى اخلاقى- عرفانى)

همچون عمل جراحى دردناكى كه موجب سلامت مريض مى‌شود. آنان كه با ثناهاى خود ما را از جوار حق دور مى‌كنند دوستانى هستند كه با دوستى خود به ما دشمنى مى‌كنند و آنان كه پندارند با عيب گويى و فحاشى و شايعه‌سازى به ما دشمنى مى‌كنند دشمنانى هستند كه با عمل خود ما را اگر لايق باشيم اصلاح مى‌كنند و در صورت دشمنى به ما دوستى مى‌نمايند.

من و تو اگر اين حقيقت را باور كنيم و حيله‌هاى شيطانى و نفسانى بگذارند واقعيات را آن طور كه هستند ببينيم، آن گاه از مدح مداحان و ثناى ثناجويان آن طور پريشان مى‌شويم كه امروز از عيبجويى دشمنان و شايعه‌سازى بدخواهان. و عيبجويى را آن گونه استقبال مى‌كنيم كه امروز از مداحى‌ها و ياوه گويى‌هاى ثناخوانان. اگر از آنچه ذكر شد به قلبت برسد، از ناملايمات و دروغ‌پردازيها ناراحت نمى‌شوى و آرامش قلب پيدا مى‌كنى، كه ناراحتى‌ها اكثراً از خودخواهى است. خداوند همه ما را از آن نجات مرحمت فرمايد.

٣- احتمال ديگر آن است كه خطاب به اصحاب ايمان از خواص اهل معرفت و شيفتگان مقام ربوبيّت و عاشقان جمال جميل باشد كه با چشم قلب و معرفت باطن همه موجودات را جلوه حق مى‌بينند و نورِ اللَّه را در همه مرائى مشاهده مى‌كنند و كريمه‌ اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ‌ [١] را به مشاهده معنوى و سير قلبى دريافته‌اند- رَزَقَنا اللَّهُ وَ إيَّاكُم.

به اين احتمال، امر به تقوا به اين طايفه از عشّاق و خواصّ، فرقها با ديگران دارد و ممكن است تقوا از رؤيت كثرت باشد و شهود مرائى و رائى، تقوا از توجه به غير باشد هر چند به صورت توجه به حق از خلق، تقوا از

ما رَأَيْتُ شَيْئاً إِلَّا وَ رَأَيْتُ اللَّهَ قَبْلَهُ وَ مَعَهُ وَ بَعْدَهُ. [٢]

باشد كه خود مقام عادى خُلَّص اوليا است كه پاى «شى‌ء» در كار است، تقوا از مشاهده‌ اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ‌ باشد، تقوا از مشاهده‌ هُوَ مَعَكُمْ‌ [٣] و- وَجَّهْتُ وَجْهِيَ لِلَّذِي فَطَرَ السَّماواتِ‌

[١] سورة نور، آية ٣٥: «خدا نور آسمانها و زمين است»

[٢] چيزى راى نديدم جز آنكه پيش از آن، و با آن، و پس از آن خدا راى ديدم. علم اليقين ١: ٤٩

[٣] بخشى از آية ٤ سورة حديد: «او (خدا) با شماست هر كجا باشيد».