برده است تا آن حدى كه اين لياقت را داشته باشيم با عنايات او، يا عنايت خودش را متنزل كرده است، همان طورى كه قرآن را متنزل كرده است در ماه رمضان. قرآن نازله‌اى است كه پس از عبور از حجابهاى نور، وارد شده است در ماه مبارك رمضان، آن هم بر قلب مبارك رسول خدا، و از آن جا باز متنزل شده است تا رسيده است به آن جايى كه با زبان گفته مى‌شود؛ حالا كيفيت نزول قرآن خود يك مسأله مهم است، و كيفيت گرفتن قرآن از وحى الهى و از ملكى كه مأمور اين كار است، آن هم يك بحث مهم است كه ما دستمان از آن كوتاه است. لكن آنى كه ما از خودمان اطلاع داريم، ما مهمانهاى خوبى نيستيم براى خدا. اگر ميهمانهاى خدا از قبيل رسول خدا و ائمه هدى هستند، ما چه بگوييم. و آن ميزبانى‌اى كه از آنها مى‌كند، دست ما از آن كوتاه است.

لكن ما متكى هستيم به لطف او، و ما متكى هستيم به عنايات او. و ما در ماه رمضان هر چه قصور كرده باشيم، تقصير كرده باشيم، در اين روز مبارك از او عيدى مى‌خواهيم؛ او به فضل خودش با ما رفتار كند، نه به عدلش. اميدوارم كه خداوند اين ملت كه مهيا شده است براى اين كه خدمت كند به مسلمين و اسلام، اين را توفيق بدهد كه بتواند از عهده اين خدمت بزرگ برآيد، خدمت به اسلام و خدمت به بندگان خدا.

گرفتارى ملتها در چنگال قدرتها

بندگان خدا امروز گرفتارند در دست آنهايى كه بر آنها سرپرستى مى‌كنند غاصبانه. ملتها همه گرفتار چنگال اين قدرتها هستند كه خودشان را مصلح مى‌دانند، صلاح جو مى‌دانند، با اصلاح حرف مى‌زنند. چه بكنيم ما با اين وضعى كه در دنيا امروز هست؟

وضعى كه قدرتهاى بزرگ دارند با بشر، و بدتر از او، وضع انفعالى كه حكومتها دارند.

مصيبت براى مسلمين اين است كه گرفتار يك همچو حكومتهايى هستند كه همه‌اش انفعالى، وضع انفعالى دارند و براى عالم مصيبت اين است كه كسانى با ادعاى صلح دوستى و به ادعاى طرفدارى از توده‌ها به همه مردم ظلم مى‌كنند. آنها كه خودشان را طرفدار حضرت مسيح جا زدند و ادعا مى‌كنند كه حضرت مسيح فرموده است كه: اگر چنانچه كسى به شما سيلى زد آن طرف صورتتان را بگيريد تا سيلى بزند، گرچه اين دروغ‌