آموزش عقايد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٤٧ - شيوه هاى برخورد با انبياء

ديگرى تعصبات و پايبندى به سنتهاى پيشينيان و نياكان و ارزشهاى غلطى بود كه در ميان جوامع مختلف، رواج داشت١.

همچنين حفظ منابع اقتصادى و موقعيتهاى اجتماعى، انگيزه نيرومندى براى ثروتمندان و حكمرانان و دانشمندان بود٢، و از سوى ديگر، جهل و ناآگاهى توده هاى مردم، عامل بزرگى براى فريب خوردن از سردمداران كفر، و پيروى از بزرگان و اكثريت جامعه بود و موجب اين مى‌شد كه به اوهام و پندارهاى خودشان دل، خوش كنند و از ايمان به آيينى كه جز افراد معدودى آنرا نپذيرفته بودند سرباز زنند آن هم افرادى كه غالباً از موقعيت اجتماعى چشمگيرى بهره‌مند نبودند و از طرف بزرگان قوم و اكثريت جامعه، طرد مى‌شدند. ضمناً فشار قشر حاكم و زورگويان را نبايد از نظر دور داشت٣.

 

شيوه هاى برخورد با انبياء

مخالفان انبياء براى جلوگيرى از پيشرفت كار ايشان با شيوه هاى گوناگون به مبارزه مى‌پرداختند:

الف- تحقير و استهزاء نخست گروهى مى‌كوشيدند كه شخصيت پيام آوران الهى را بوسيله تحقير و استهزاء و توهين و مسخره كردن بكوبند٤ تا توده هاى مردم نسبت به ايشان بى اعتناء شوند.

ب- افتراء و نسبتهاى ناروا سپس دست به دروغ و افتراء مى‌زدند و نسبتهاى ناروا به ايشان مى‌دادند و از جمله آنان را «سفيه» و «مجنون» مى‌خواندند٥ و هنگامى كه معجزه‌اى را اظهار مى‌كردند تهمت سحر و افسون به ايشان مى‌زدند٦

---

[١] ر. ك: سوره بقره: آيه ١٧٠، سوره مائده: آيه ١٠٤، سوره اعراف: آيه ٢٨، سوره يونس: آيه ٧٨، سوره انبياء: آيه ٥٣، سوره شعراء: آيه ٧٤، سوره لقمان: آيه ٢١، سوره لقمان: آيه ٢١، سوره زخرف: آيه ٢٢-٢٣. [٢] ر. ك: سوره هود: آيه ٨٤-٨٦، سوره قصص: آيه ٧٦-٧٩، سوره توبه: آيه ٣٤. [٣] ر. ك: سوره ابراهيم: آيه ٢١، سوره فاطر: آيه ٤٧، سوره هود: آيه ٢٧، سوره شعراء: آيه ١١١. [٤] ر. ك: سوره حجر: آيه ١١، سوره يس: آيه ٣٠، سوره زخرف: آيه ٧، سوره مُطفّفين: آيه ٢٩-٣٢. [٥] ر. ك: سوره اعراف: آيه ٦٦، سوره بقره: آيه ١٣، سوره مؤمنون: آيه ٢٥. [٦] ر. ك: سوره الذاريات: آيه ٣٩، ٥٢، ٥٣، سوهر انبياء: آيه ٣، سوره قمر: آيه ٢.