آموزش عقايد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٤٠٧ - آرزوى بازگشت به دنيا
و در بعضى از آيات، اضافه مىكندكه اگر برگردانده مىشدند به همان شيوه گذشته، ادامه مىدادند١. و نيز در روز قيامت هم چنين آرزوها و درخواست هايى خواهند داشت كه به طريق اولى، جواب منفى خواهند شنيد:
«حَتّى إِذا جاءَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قالَ رَبِّ ارْجِعُونِ. لَعَلِّي أَعْمَلُ صالِحاً فِيما تَرَكْتُ كَلاّ إِنَّها كَلِمَةٌ هُوَ قائِلُها وَ...»٢.
تا آنگاه كه مرگ يكى از ايشان فرا رسد گويد: پروردگارا، مرا برگردان شايد كار شايستهاى در موردى كه ترك كردهام انجام دهم. هرگز! اين سخنى است كه او مىگويد (و آرزويى است كه هرگز عملى نمىشود).
«أَوْ تَقُولَ حِينَ تَرَى الْعَذابَ لَوْ أَنَّ لِي كَرَّةً فَأَكُونَ مِنَ الُْمحْسِنِينَ»٣.
يا هنگامى كه عذاب را مىبيند گويد:اى كاش بازگشتى مىداشتيم تا از نيكوكاران شوم.
«... إِذْ وُقِفُوا عَلَى النّارِ فَقالُوا يا لَيْتَنا نُرَدُّ وَ لا نُكَذِّبَ بِ آياتِ رَبِّنا وَ نَكُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ»٤.
هنگامى كه بر آتش دوزخ، عرضه مىشوند گويند:اى كاش بازگردانده مىشديم و (ديگر) آيات پروردگارمان را تكذيب نمىكرديم و از مؤمنان مىبوديم.
«... إِذِ الُْمجْرِمُونَ ناكِسُوا رُؤُسِهِمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ رَبَّنا أَبْصَرْنا وَ سَمِعْنا فَارْجِعْنا نَعْمَلْ صالِحاً إِنّا مُوقِنُونَ»٥.
هنگامى كه بزهكاران سرهاى خويش را نزد پروردگارشان فرو افكندهاند (و مىگويند:) پروردگارا (اكنون) ديديم و شنيديم، پس ما را برگردان تا كار شايستهاى انجام دهيم، اينك ما اهل يقين هستيم.
از اين آيات، به خوبى استفاده مىشود كه عالم آخرت، جاى انتخاب راه و عمل به
[١] سوره انعام، آيه ٢٧-٢٨. [٢] سوره مؤمنون، آيه ٩٩. [٣] سوره زمر، آيه ٥٨، و نيز رجوع كنيد به، سوره شعراء، آيه ١٠٢. [٤] سوره انعام، آيه ٢٧-٢٨، و نيز رجوع كنيد به سوره اعراف، آيه ٥٣. [٥] سوره سجده، آيه ١٢، و نيز رجوع كنيد به سوره فاطر، آيه ٣٧.