لقاي الهي - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٩٦ - تلازم بين باور لقاي الهي و اميد داشتن به آن

تعبير «ظن به لقاي الهي و قيامت» در آيه شريفه از آن روست که خداوند مي‌خواهد پايين‌ترين مرتبه احتمالي که برانگيزاننده و مؤثر در رفتار انسان است را مطرح كند.

گاهي انسان به دو سوي کاري كه مي‌خواهد انجام دهد، ترديد مساوي  و پنجاه درصدد احتمال مي‌دهد آن کار انجام بگيرد يا نه. گاهي احتمال انجام كاري کمتر از پنجاه درصد نيز هست، به اين احتمال مرجوح که به هيچ وجه برانگيزاننده رفتار انسان نيست «وهم» گفته مي‌شود، اگر چه شک نيز برانگيزاننده رفتار انسان نيست. اما گاهي انسان نسبت به کاري ظن دارد؛ يعني بيش از پنجاه درصد احتمال مي‌دهد آن کار انجام بگيرد. اين احتمال راجح در رفتار انسان مؤثر است و در مقابل علم با نيروي كامل برانگيزندگي، پايين‌ترين مرتبه اين نيرو را دارد. اين ظن گاهي به معناي خاص خودش؛ يعني «بشرط لا» به كار مي‌رود. در اين صورت مراد از آن، احتمال فراتر از شک و فروتر از علم است و نمي‌تواند شامل علم نيز بشود، اما گاهي ظن به معناي احتمال راجح؛ يعني «لا بشرط» به كار مي‌رود. در اين صورت مراد از آن احتمال راجح فراتر از شک است، چه به مرز علم برسد و چه نرسد. اين ظن اعم از معناي اصطلاحي آن است و مي‌تواند شامل علم نيز باشد.

تلازم بين باور لقاي الهي و اميد داشتن به آن

ظن محرک انسان است. وقتي کسي به آخرت ظن داشته باشد و مثلا