لقاي الهي - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٧٨ - کاربرد تأويل و تداعي معاني در روايات

تشخيص آن روايات جعلي از روايات صحيح کار بسيار دشواري است که تنها از فقيه، رجالي و حديث‌شناس ساخته است . برخي ازغلات گفته‌اند که منظور از «الصلوه» در قرآن علي(عليه السلام) است و «اقيموا الصلوه» به معناي پذيرش ولايت آن حضرت است و کسي که ولايت آن حضرت را پذيرفته است، ديگر لازم نيست نماز بخواند!

گفتيم اصل تداعي معاني و انتقال از معنايي به معناي لطيف‌تر مطلوب است، به ويژه اگر در مجموعه روايات مؤيدي براي آن وجود داشته باشد. تداعي بدان معنا نيست که از لفظ معناي اول اراده نشده و تنها معنايي که تداعي مي‌شود مراد است. البته اثبات اين که معناي دوم اراده شده نيازمند حجت شرعي است و گرنه صرف تداعي معاني و انتقال معنايي، انصراف لفظ به معناي دوم را اثبات نمي‌کند. در آيه مزبور «نجم» به معناي ظاهري خودش که همان ستاره است مي‌باشد و منظور از آيه اين است که ستاره قطبي و ديگر ستارگان مردم را براي يافتن مسير راهنمايي مي‌کنند، پس معناي ظاهري آيه در جاي خود محفوظ است؛ اما با ذکر اهميت و فايده ستارگان در آيه، ذهن انسان به نعمت هدايت معنوي به وسيله پيامبر و جانشينان آن حضرت نيز منتقل مي‌گردد و امام در روايت خود به اين انتقال اشاره کرده‌اند.

ما در اين جا نمي‌خواهيم با اين تأويل و انتقال معنايي که در آيه صورت گرفته، ولايت اميرمؤمنان و ديگر امامان(عليهم السلام) را ثابت کنيم؛ زيرا ولايت آن‌ها با بيش از هزار روايت مستند و خدشه ناپذير ثابت شده است، بلكه سخن در اين است که آيه  از نورافشاني ستارگان در شب،