لقاي الهي - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٣٣ - انگاره حرکت اختياري انسان در آيه شريفه

«يَا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَالإِنسِ أَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِّنكُمْ يَقُصُّونَ عَلَيْكُمْ آيَاتِي وَيُنذِرُونَكُمْ لِقَاء يَوْمِكُمْ هَـذَا قَالُواْ شَهِدْنَا عَلَى أَنفُسِنَا وَغَرَّتْهُمُ الْحَيَه الدُّنْيَا ...؛[١] اي گروه جن و انس، آيا از ميان شما فرستادگاني براي شما نيامدند که آيات مرا بر شما بخوانند و از ديدار اين روزتان به شما هشدار دهند؟ گفتند: ما به زيان خود گواهي دهيم. [که آري، آمدند] و زندگي دنيا فريبشان داد».

انسان بايد به سود و زيان حرکت‌هاي آگاهانه خويش بينديشد و بنگرد آن حرکت‌ها چه فايده‌اي براي دنيا و آخرت او دارند و در انجام آن‌ها مصالح واقعي خويش را در نظر بگيرد. در غير اين صورت، زيان ديده و با اختيار و آگاهانه به جاي اين که در مسير قرب خدا و سعادت خويش حرکت کند، در جايگاه حيوانات فروافتاده و فرجام حرکت او بدبختي و گرفتار جهنم شدن است. او تا زماني كه در لذت‌هاي دنيا غرق شده و اسير هوس‌هاي خويش است، از فرجام رفتار خويش غافل است و هنگامي متوجه مي‌شود که کاري از او ساخته نيست:

«ذَرْهُمْ يَأْكُلُواْ وَيَتَمَتَّعُواْ وَيُلْهِهِمُ الأَمَلُ فَسَوْفَ يَعْلَمُون؛[٢] بگذارشان تا بخورند و برخوردار شوند و آرزو[ها] سرگرمشان کند، پس به زودي خواهند دانست».

در آيه ديگر خداوند مي‌فرمايد:

«وَالَّذِينَ كَفَرُوا يَتَمَتَّعُونَ وَيَأْكُلُونَ كَمَا تَأْكُلُ الأَنْعَامُ وَالنَّار