لقاي الهي - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٢ - چيستي و چگونگي حرکت

و سير با رنج و زحمت همراه است. به تعبير ديگر، حرکت و سير به عنوان جنس در نظر گرفته شده و رنج و زحمت نيز فصل آن است و در نتيجه از آن واژه حرکت همراه با رنج و زحمت استفاده مي‌شود. براي اين که چيستي سير و حرکت به سوي خداوند روشن گردد، لازم است بدانيم حرکت گونه‌هايي دارد:

١. حرکت مکاني و انتقالي: عبارت است از انتقال از مکاني به مکان ديگر؛ همچون حرکت سيب از درخت به روي زمين.

٢. حرکت وضعي: عبارت است از تغيير وضعيت و نسبت اجزاء شيء با يكديگر؛ همانند حرکت خورشيد به دور محورش.

عرف و مشهور چون بستر حرکت را مکان مي‌داند، تنها حرکت مکاني را مي‌شناسد و البته با گستره­‌اي که تعريف حرکت مکاني دارد مي‌توان گفت حرکت وضعي نيز از نظر عرف شناخته شده است؛ زيرا در حرکت وضعي نيز تغيير وضعيت اشياء در مکان صورت مي‌پذيرد. هنگامي كه انسان در مکاني ايستاده و دست و اندامش را به اطراف مي‌چرخاند، به نوعي حرکت در مکان از او سر مي‌زند.

٣. حرکت کمي: عبارت است از تغيير تدريجي که در اندازه و حجم چيزي پديد مي‌آيد؛ همانند درختي که به آرامي رشد مي‌کند و بر اندازه و حجمش افزوده مي‌شود. يا کودکي که از بدو تولد آرام آرام بزرگ‌تر مي‌شود و وزن و قامت او افزايش پيدا مي‌كند.

٤. حرکت كيفي: عبارت است از حرکت و تغيير تدريجي که در کيفيت چيزي رخ مي‌دهد؛ مانند تغيير تدريجي که در رنگ سيب پديد مي‌آيد و