لقاي الهي - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٠٢ - مراتب و درجات عبادت
«وَمَا أُمِرُوا إِلَّا لِيَعْبُدُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ حُنَفَاء وَيُقِيمُوا الصَّلَه وَيُؤْتُوا الزَّكَه وَذَلِكَ دِينُ الْقَيِّمَه؛[١] و بجز اين که خدا را بپرستند فرمان نيافته بودند و در حالي که به توحيد گراييدهاند، دين [خود] را براي او خالص گردانند و نماز برپا دارند و زکات بدهند و دين [ثابت و] پايدار همين است».
چنين عبادتي در عاليترين سطح در حضرت ابراهيم(عليه السلام) تجلي يافت و خداوند خطاب به او فرمود:
«قُلْ إِنَّ صَلاَتِي وَنُسُكِي وَمَحْيَايَ وَمَمَاتِي لِلّهِ رَبِّ الْعَالَمِين؛[٢] بگو در حقيقت، نماز من و [ديگر] عبادات من و زندگي و مرگ من براي خدا، پروردگار جهانيان است».
بنابراين، عبادت حقيقي آن است که در آن توجه انسان تنها به خداوند جلب گردد و دل در گرو معبود داشته باشد و اگر کسي به غير خدا توجه يافت و از هواي نفس خود پيروي کرد در واقع به پرستش غير خدا و هواي نفس پرداخته و از هدايت الهي محروم شده است:
«أَفَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلَهَهُ هَوَاهُ وَأَضَلَّهُ اللَّهُ عَلَى عِلْمٍ وَخَتَمَ عَلَى سَمْعِهِ وَقَلْبِهِ وَجَعَلَ عَلَى بَصَرِهِ غِشَاوَه فَمَن يَهْدِيهِ مِن بَعْدِ اللَّهِ أَفَلَا تَذَكَّرُون؛[٣] پس آيا ديدي کسي را که هوس خويش را معبود خود قرار داد و خدا او را دانسته گمراه گردانيد و بر گوش و
[١] بينه (٩٨)، ٥. [٢] انعام (٦)، ١٦٢. [٣] قيامت (٧٥)، ٢٢ـ٢٣.