احوال وآثار محمد بن جرير طبرى ( فارسي )
(١)
ديباچه
١ ص
(٢)
روش تحصيلى و زندگانى علمى و اخلاق و رفتار طبرى
١٠ ص
(٣)
آغاز دوران تحصيلى و چگونگى فرا گرفتن علوم و آداب
١١ ص
(٤)
فروتنى طبرى با مقام شامخى كه داشت و كوشش دائمى او در زياد كردن معلومات خود
١٤ ص
(٥)
مقام علمى و وسعت معلومات و اطلاعات طبرى
٢٤ ص
(٦)
طبرى در تمام علوم زمان خود دست داشت
٢٦ ص
(٧)
خوى و خلق شخصى و روش و رفتار اجتماعى طبرى
٢٨ ص
(٨)
شعر طبرى
٣٤ ص
(٩)
رعايت حفظ صحت و آداب غذا خوردن طبرى
٣٦ ص
(١٠)
مذهب و معتقدات محمد بن جرير طبرى
٣٧ ص
(١١)
نقل عقايد ديگران دربارهء مذهب و معتقدات طبرى
٤٠ ص
(١٢)
آغاز پيدايش تاريخ عمومى در ميان مسلمانان
٤٩ ص
(١٣)
ارزش تاريخ طبرى و چگونگى جمع آورى مطالب آن
٥١ ص
(١٤)
گفتار مورخان و دانشمندان دربارهء تاريخ طبرى
٥٤ ص
(١٥)
مروزان فرمانده ايرانى از جانب هرمز در يمن
٥٧ ص
(١٦)
وسعت كشور ايران در زمان خسرو پرويز و شكوه و جلال دربار او و سبب زوال سلطنتش
٥٩ ص
(١٧)
ذكر آن چيزها كه ملك پرويز را بود
٦٢ ص
(١٨)
« گريختن پرويز از مدائن »
٦٥ ص
(١٩)
تسلط حبشيان بر يمن و كمك خواستن مردم يمن از انوشيروان
٦٩ ص
(٢٠)
ورود سيف بن ذى يزن ببارگاه انوشيروان
٧٠ ص
(٢١)
راى زدن انوشيروان با مرزبانان و وزيران دربارهء كار يمن
٧١ ص
(٢٢)
پياده شدن لشكر ايرانى با فرمانده خود در خاك يمن
٧٢ ص
(٢٣)
كشته شدن پسر فرمانده ايرانى بدست حبشيان
٧٣ ص
(٢٤)
آغاز جنگ ايرانيان با حبشيان و دلاورى و فداكارى شگفتانگيز « وهرز » فرمانده ايرانى و پيروزى ايرانيان
٧٤ ص
(٢٥)
كشته شدن فرمانده حبشيان به تير فرمانده ايرانى
٧٥ ص
(٢٦)
2 - تفسير بزرگ طبرى و گفتار بزرگان دربارهء آن
٧٨ ص
(٢٧)
چگونگى تأليف تفسير بزرگ
٧٩ ص
(٢٨)
ترجمهء فارسى تفسير طبرى
٨٠ ص
(٢٩)
3 - كتاب اختلاف علماء الامصار فى احكام شرائع الاسلام ، مشهور به كتاب اختلاف الفقهاء
٨٢ ص
(٣٠)
4 - كتاب لطيف القول فى احكام شرائع الاسلام
٨٣ ص

احوال وآثار محمد بن جرير طبرى ( فارسي ) - شهابی، علی اکبر - الصفحة ١١ - آغاز دوران تحصيلى و چگونگى فرا گرفتن علوم و آداب


و مسافرتهاى گوناگون براى كسب علوم و فنون متداول عصر . شكى نيست كه هر طالب علم و فضيلتى كه روش طبرى را سرمشق قرار دهد و مانند طبرى و هزاران تن ديگر از دانشمندان جهان هدف و غرض خود را در تحصيل علم ، عشق و علاقهء به خود علوم و ادبيات قرار دهد و در راه فرا گرفتن دانش و فرهنگ از كوشش و زحمت دريغ ندارد و از زحمات و مشقات نهراسد ، بمقام و مرتبه‌اى نظير مقام و درجهء طبرى و ساير بزرگان دانش و ادب خواهد رسيد و از مزاياى بىشمار علم و هنر بهره‌مند خواهد شد .
خوشبختانه با فاصلهء بسيارى كه بين عصر ما با زمان طبرى در ميان است ، معهذا مآخذ و منابعى در دست داريم كه بطور مشروح و مبسوط شرح زندگانى علمى و كيفيت دوران تحصيل و چگونگى اخلاق و رفتار طبرى و قضايا و حوادثى كه در روزگار تحصيلى براى وى پيش آمده است و همچنين مسافرتهاى او را براى درك محضر اساتيد و استماع احاديث و اخبار و آثار و مؤلفات او را ضبط كرده و براى سرمشق طالبان علم و ادب و دانشجويان در دسترس گذارده است .
ياقوت حموى در كتاب « ارشاد الاريب الى معرفة الاديب » معروف به « معجم - الادباء » شرحى ممتع و جامع دربارهء زندگانى طبرى و مقام علمى و آثار و تأليفات و سيره و اخلاق وى نوشته است . اهميت و اعتبار مطالب اين كتاب از آن جهت است كه بيشتر آنها منقول از گفتهء پسر طبرى بنام عبد العزيز بن محمد طبرى [١] و يكى از شاگردان او بنام ابو بكر بن كامل است . مأخذ عمدهء نويسندهء اين اوراق نيز در گردآورى اين رساله كتاب ياقوت مىباشد .
آغاز دوران تحصيلى و چگونگى فرا گرفتن علوم و آداب ابو بكر بن كامل شاگرد طبرى حكايتى نقل مىكند كه طبرى در آن آغاز تحصيل خود و چگونگى آن را بيان كرده است .
چون اين حكايت مشتمل است بر نخستين دورهء تحصيل طبرى ، و فرا گرفتن وى پاره‌اى از مقدمات را در سنين كودكى و توجه و علاقه‌اى كه مردمان در آن زمان بتعليم و تهذيب



[١] بگفتهء ياقوت حموى : عبد العزيز بن محمد طبرى كتابى مخصوص در سيرت و اخلاق پدرش تأليف كرده و نيز ابو بكر بن كامل كتابى در احوال و اخبار طبرى نوشته بوده است . مأخذ ياقوت دو كتاب نامبرده بوده و از آنها استفاده كرده است . )