كشف المراد في شرح تجريد الاعتقاد
(١)
١٨ ص
(٢)
١٩ ص
(٣)
٢٢ ص
(٤)
٢٤ ص
(٥)
٢٤ ص
(٦)
٢٨ ص
(٧)
٢٩ ص
(٨)
٢٩ ص
(٩)
٢٩ ص
(١٠)
٣٠ ص
(١١)
٣٠ ص
(١٢)
٣١ ص
(١٣)
٣٢ ص
(١٤)
٣٥ ص
(١٥)
٣٧ ص
(١٦)
٣٩ ص
(١٧)
٤٠ ص
(١٨)
٤١ ص
(١٩)
٤١ ص
(٢٠)
٤٢ ص
(٢١)
٤٣ ص
(٢٢)
٤٤ ص
(٢٣)
٤٥ ص
(٢٤)
٤٥ ص
(٢٥)
٤٦ ص
(٢٦)
٤٦ ص
(٢٧)
٤٨ ص
(٢٨)
٤٩ ص
(٢٩)
٥١ ص
(٣٠)
٥٢ ص
(٣١)
٥٣ ص
(٣٢)
٥٤ ص
(٣٣)
٥٤ ص
(٣٤)
٥٦ ص
(٣٥)
٥٧ ص
(٣٦)
٥٨ ص
(٣٧)
٦١ ص
(٣٨)
٦٢ ص
(٣٩)
٦٧ ص
(٤٠)
٧٠ ص
(٤١)
٧٣ ص
(٤٢)
٧٣ ص
(٤٣)
٧٥ ص
(٤٤)
٧٦ ص
(٤٥)
٧٨ ص
(٤٦)
٨١ ص
(٤٧)
٨٢ ص
(٤٨)
٨٣ ص
(٤٩)
٨٤ ص
(٥٠)
٨٥ ص
(٥١)
٨٦ ص
(٥٢)
٨٨ ص
(٥٣)
٩١ ص
(٥٤)
٩٧ ص
(٥٥)
٩٩ ص
(٥٦)
١٠٠ ص
(٥٧)
١٠٠ ص
(٥٨)
١٠١ ص
(٥٩)
١٠٢ ص
(٦٠)
١٠٧ ص
(٦١)
١١٤ ص
(٦٢)
١١٤ ص
(٦٣)
١١٥ ص
(٦٤)
١١٧ ص
(٦٥)
١١٩ ص
(٦٦)
١٢٠ ص
(٦٧)
١٢١ ص
(٦٨)
١٢١ ص
(٦٩)
١٢٢ ص
(٧٠)
١٢٣ ص
(٧١)
١٢٤ ص
(٧٢)
١٢٥ ص
(٧٣)
١٢٧ ص
(٧٤)
١٢٨ ص
(٧٥)
١٢٩ ص
(٧٦)
١٣٠ ص
(٧٧)
١٣٣ ص
(٧٨)
١٣٨ ص
(٧٩)
١٤٠ ص
(٨٠)
١٤١ ص
(٨١)
١٤٢ ص
(٨٢)
١٤٣ ص
(٨٣)
١٤٣ ص
(٨٤)
١٥٠ ص
(٨٥)
١٥٠ ص
(٨٦)
١٥٢ ص
(٨٧)
١٥٤ ص
(٨٨)
١٥٤ ص
(٨٩)
١٥٦ ص
(٩٠)
١٥٨ ص
(٩١)
١٦٣ ص
(٩٢)
١٦٧ ص
(٩٣)
١٦٨ ص
(٩٤)
١٦٩ ص
(٩٥)
١٦٩ ص
(٩٦)
١٧٠ ص
(٩٧)
١٧٠ ص
(٩٨)
١٧٦ ص
(٩٩)
١٨١ ص
(١٠٠)
١٨٢ ص
(١٠١)
١٨٣ ص
(١٠٢)
١٨٤ ص
(١٠٣)
١٨٧ ص
(١٠٤)
١٨٨ ص
(١٠٥)
١٩٠ ص
(١٠٦)
١٩٠ ص
(١٠٧)
١٩١ ص
(١٠٨)
١٩١ ص
(١٠٩)
١٩٢ ص
(١١٠)
١٩٤ ص
(١١١)
١٩٨ ص
(١١٢)
٢٠٢ ص
(١١٣)
٢٠٣ ص
(١١٤)
٢٠٣ ص
(١١٥)
٢٠٤ ص
(١١٦)
٢٠٨ ص
(١١٧)
٢٠٩ ص
(١١٨)
٢١٠ ص
(١١٩)
٢١٠ ص
(١٢٠)
٢١١ ص
(١٢١)
٢١٧ ص
(١٢٢)
٢٢٠ ص
(١٢٣)
٢٢٣ ص
(١٢٤)
٢٢٤ ص
(١٢٥)
٢٢٤ ص
(١٢٦)
٢٢٥ ص
(١٢٧)
٢٢٥ ص
(١٢٨)
٢٢٦ ص
(١٢٩)
٢٢٩ ص
(١٣٠)
٢٣١ ص
(١٣١)
٢٣٢ ص
(١٣٢)
٢٣٢ ص
(١٣٣)
٢٣٣ ص
(١٣٤)
٢٣٣ ص
(١٣٥)
٢٣٤ ص
(١٣٦)
٢٣٥ ص
(١٣٧)
٢٣٨ ص
(١٣٨)
٢٤٧ ص
(١٣٩)
٢٥٠ ص
(١٤٠)
٢٥٢ ص
(١٤١)
٢٥٤ ص
(١٤٢)
٢٥٥ ص
(١٤٣)
٢٥٧ ص
(١٤٤)
٢٥٧ ص
(١٤٥)
٢٥٨ ص
(١٤٦)
٢٦٠ ص
(١٤٧)
٢٦١ ص
(١٤٨)
٢٧٥ ص
(١٤٩)
٢٧٦ ص
(١٥٠)
٢٧٧ ص
(١٥١)
٢٧٨ ص
(١٥٢)
٢٨١ ص
(١٥٣)
٢٨٤ ص
(١٥٤)
٢٨٧ ص
(١٥٥)
٢٨٨ ص
(١٥٦)
٢٨٩ ص
(١٥٧)
٢٨٩ ص
(١٥٨)
٢٩٠ ص
(١٥٩)
٢٩١ ص
(١٦٠)
٢٩١ ص
(١٦١)
٢٩٢ ص
(١٦٢)
٢٩٢ ص
(١٦٣)
٢٩٣ ص
(١٦٤)
٢٩٣ ص
(١٦٥)
٢٩٣ ص
(١٦٦)
٢٩٤ ص
(١٦٧)
٢٩٤ ص
(١٦٨)
٢٩٥ ص
(١٦٩)
٢٩٥ ص
(١٧٠)
٢٩٦ ص
(١٧١)
٢٩٦ ص
(١٧٢)
٢٩٩ ص
(١٧٣)
٣٠٢ ص
(١٧٤)
٣٠٥ ص
(١٧٥)
٣٠٦ ص
(١٧٦)
٣٠٦ ص
(١٧٧)
٣٠٧ ص
(١٧٨)
٣٠٨ ص
(١٧٩)
٣١٣ ص
(١٨٠)
٣١٥ ص
(١٨١)
٣١٧ ص
(١٨٢)
٣١٨ ص
(١٨٣)
٣١٩ ص
(١٨٤)
٣٢٤ ص
(١٨٥)
٣٢٩ ص
(١٨٦)
٣٣٢ ص
(١٨٧)
٣٣٩ ص
(١٨٨)
٣٤١ ص
(١٨٩)
٣٤٢ ص
(١٩٠)
٣٤٣ ص
(١٩١)
٣٤٦ ص
(١٩٢)
٣٤٨ ص
(١٩٣)
٣٤٩ ص
(١٩٤)
٣٥٠ ص
(١٩٥)
٣٥١ ص
(١٩٦)
٣٥٣ ص
(١٩٧)
٣٥٤ ص
(١٩٨)
٣٦٢ ص
(١٩٩)
٣٦٤ ص
(٢٠٠)
٣٦٦ ص
(٢٠١)
٣٦٦ ص
(٢٠٢)
٣٦٧ ص
(٢٠٣)
٣٧٢ ص
(٢٠٤)
٣٨١ ص
(٢٠٥)
٣٩٧ ص
(٢٠٦)
٣٩٨ ص
(٢٠٧)
٤٠٠ ص
(٢٠٨)
٤٠١ ص
(٢٠٩)
٤٠٢ ص
(٢١٠)
٤٠٥ ص
(٢١١)
٤٠٧ ص
(٢١٢)
٤١٠ ص
(٢١٣)
٤١٣ ص
(٢١٤)
٤١٤ ص
(٢١٥)
٤١٥ ص
(٢١٦)
٤١٦ ص
(٢١٧)
٤١٧ ص
(٢١٨)
٤٢١ ص
(٢١٩)
٤٢٤ ص
(٢٢٠)
٤٢٤ ص
(٢٢١)
٤٢٦ ص
(٢٢٢)
٤٢٧ ص
(٢٢٣)
٤٢٩ ص
 
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص
٤٩٦ ص
٤٩٧ ص
٤٩٨ ص
٤٩٩ ص
٥٠٠ ص
٥٠١ ص
٥٠٢ ص
٥٠٣ ص
٥٠٤ ص
٥٠٥ ص
٥٠٦ ص
٥٠٧ ص
٥٠٨ ص
٥٠٩ ص
٥١٠ ص
٥١١ ص
٥١٢ ص
٥١٣ ص
٥١٤ ص
٥١٥ ص
٥١٦ ص
٥١٧ ص
٥١٨ ص
٥١٩ ص
٥٢٠ ص
٥٢١ ص
٥٢٢ ص
٥٢٣ ص
٥٢٤ ص
٥٢٥ ص
٥٢٦ ص
٥٢٧ ص
٥٢٨ ص
٥٢٩ ص
٥٣٠ ص
٥٣١ ص
٥٣٢ ص
٥٣٣ ص
٥٣٤ ص
٥٣٥ ص
٥٣٦ ص
٥٣٧ ص
٥٣٨ ص
٥٣٩ ص
٥٤٠ ص
٥٤١ ص
٥٤٢ ص
٥٤٣ ص
٥٤٤ ص
٥٤٥ ص
٥٤٦ ص
٥٤٧ ص
٥٤٨ ص
٥٤٩ ص
٥٥٠ ص
٥٥١ ص
٥٥٢ ص
٥٥٣ ص
٥٥٤ ص
٥٥٥ ص
٥٥٦ ص
٥٥٧ ص
٥٥٨ ص
٥٥٩ ص
٥٦٠ ص
٥٦١ ص
٥٦٢ ص
٥٦٣ ص
٥٦٤ ص
٥٦٥ ص
٥٦٦ ص
٥٦٧ ص
٥٦٨ ص
٥٦٩ ص
٥٧٠ ص
٥٧١ ص
٥٧٢ ص
٥٧٣ ص
٥٧٤ ص
٥٧٥ ص
٥٧٦ ص
٥٧٧ ص
٥٧٨ ص
٥٧٩ ص
٥٨٠ ص
٥٨١ ص
٥٨٢ ص
٥٨٣ ص
٥٨٤ ص
٥٨٥ ص
٥٨٦ ص
٥٨٧ ص
٥٨٨ ص
٥٨٩ ص
٥٩٠ ص
٥٩١ ص
٥٩٢ ص
٥٩٣ ص
٥٩٤ ص
٥٩٥ ص
٥٩٦ ص
٥٩٧ ص
٥٩٨ ص
٥٩٩ ص
٦٠٠ ص
٦٠١ ص
٦٠٢ ص
٦٠٣ ص
٦٠٤ ص
٦٠٥ ص
٦٠٦ ص
٦٠٧ ص
٦٠٨ ص
٦٠٩ ص
٦١٠ ص
٦١١ ص
٦١٢ ص
٦١٣ ص
٦١٤ ص
٦١٥ ص
٦١٦ ص
٦١٧ ص
٦١٨ ص
٦١٩ ص
٦٢٠ ص
٦٢١ ص
٦٢٢ ص
٦٢٣ ص
٦٢٤ ص
٦٢٥ ص
٦٢٦ ص
٦٢٧ ص
٦٢٨ ص
٦٢٩ ص
٦٣٠ ص
٦٣١ ص
٦٣٢ ص
٦٣٣ ص
٦٣٤ ص

كشف المراد في شرح تجريد الاعتقاد - العلامة الحلي - الصفحة ٨١


و تساوي طرفي وجوده و عدمه إنما يكون في العقل و المرجح لطرف الوجود يكون موجودا في الخارج و أما في العدم فلا يكون إلا عقليا و عدم العلة ليس بنفي محض و هو يكفي في الترجيح العقلي و لامتيازه عن عدم المعلول في العقل يجوز أن يعلل هذا العدم بذلك العدم في العقل.
المسألة الرابعة و الأربعون في أن الممكن الباقي محتاج إلى المؤثر
قال: و الممكن الباقي مفتقر إلى المؤثر لوجود علته.
أقول: ذهب جمهور الحكماء و المتأخرين من المتكلمين إلى أن الممكن الباقي محتاج إلى المؤثر و بالجملة كل من قال بأن الإمكان علة تامة في احتياج الأثر إلى المؤثر حكم بأن الممكن الباقي مفتقر إلى المؤثر و الدليل عليه أن علة الحاجة إنما هي الإمكان و هو لازم للماهية ضروري اللزوم فهي أبدا محتاجة إلى المؤثر لأن وجود العلة يستلزم وجود المعلول.
قال: و المؤثر يفيد البقاء بعد الإحداث.
أقول: لما حكم باحتياج الممكن الباقي إلى المؤثر شرع في تحقيق الحال فيه و أن الصادر عن المؤثر ما هو حال البقاء و ذلك لأن الشبهة دخلت على القائلين باستغناء الباقي عن المؤثر بسبب أن المؤثر لا تأثير له حال البقاء لأنه إما أن يؤثر في الوجود الذي كان حاصلا و هو محال لأن تحصيل الحاصل محال، أو في أمر جديد فيكون المؤثر مؤثرا في الجديد لا في الباقي.
و التحقيق أن قولهم المؤثر حال البقاء إما أن يكون له في الأثر تأثير أو لا يشتمل على غلط فإن المؤثر في البقاء لا يكون له أثر البقاء حال البقاء و تحصيل الحاصل إنما لزم منه.
و الحق أن المؤثر يفيد البقاء بعد الإحداث و تأثيره بعد الإحداث في أمر جديد هو البقاء فإنه غير الإحداث فهو مؤثر في أمر جديد صار به باقيا لا في الذي كان باقيا.