اسلام و كمكهاى مردمى - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٩٧ - ١٧- چگونه و به چه كسانى انفاق كنيم؟
و نيز از آن حضرت نقل شده كه روزى دستور داد براى پذيرايى از حاضران رطب بياورند، بعضى رطب را مىخوردند و هسته آن را به دور مىافكندند، فرمود: «اين كار را نكنيد كه اين تبذير است و خدا فساد را دوست نمىدارد!»
دقّت در مسأله اسراف و تبذير تا آن حد است كه در حديثى مىخوانيم:
پيامبر صلى الله عليه و آله از راهى عبور مىكرد، يكى از يارانش به نام «سعد» مشغول وضو گرفتن بود، و آب زياد مىريخت، فرمود: چرا اسراف مىكنى اى سعد! عرض كرد: آيا در آب وضو نيز اسراف است؟ فرمود: نعم وإن كنت على نهر جار (آرى، هر چند در كنار نهر جارى باشى!)
در اين كه منظور از «ذى القربى» در اينجا همه خويشاوندان است يا خصوص خويشاوندان پيامبر صلى الله عليه و آله (زيرا مخاطب در آيه، او است)، در ميان مفسّران گفتگو است.
در احاديث متعدّدى اين آيه به ذوى القرباى پيامبر صلى الله عليه و آله تفسير شده و حتّى در بعضى از اين روايات مىخوانيم كه آيه ناظر به بخشيدن سرزمين فدك به فاطمه زهرا عليها السلام است.
ولى همانگونه كه بارها گفتهايم اينگونه تفسيرها مفهوم وسيع آيات را محدود نمىكند، و در واقع بيان مصداق روشن و واضح آن است.
بنابراين، خطاب به پيامبر صلى الله عليه و آله در جمله «وآت» دليل بر اختصاص اين حكم به او نيست، زيرا ساير احكامى كه در اين سلسله آيات وارد شده، مانند نهى از تبذير، يا مدارا كردن با سائل و مستمند و يا نهى از بخل و اسراف، همه به صورت خطاب به پيامبر صلى الله عليه و آله ذكر شده، در حالى كه مىدانيم